ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਖੇਡਾਂ ਵਿਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋ ਛੱਠਵਾਂ ਚੈਪਟਰ 'ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਟਾਵਾ' ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮਲਯਾਰਜੁਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਂਗਾ। ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਿ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਥ ਉਲਟ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਘੜੇ ਤੇ ਮਟਕੇ ਟੁੱਟ ਗਏ ਸਨ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦਿਨ ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਰਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਸਾਡੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਾਲਿੰਦੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਰ, ਜੋ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਸਦਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼, ਸ਼ੁਭ ਆਦਿਤਿਆ ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕ ਇੱਕ ਸੋਹਣਾ, ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲਾ ਕੁਆਂ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀ ਵਾਸਥੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀਰਸਥਲ ਹੈ—ਇਹ ਮੇਰਾ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਰਵੋਚ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਥੇ ਵਿਅਤੀਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਥਾਂਵਾਂ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੋਪੀਸ਼ਵਰ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ। ਉਥੇ ਹੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਖੇਡ ਲਈ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਥ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਘੜਿਆਂ ਤੇ ਮਟਕਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਵੀ ਟੁੱਟ ਗਈ ਸੀ। ਇਸ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਅੰਗੀਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਲੁਕਾਇਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਲੋਂ ਇਸ਼ਨਾਨਕ੍ਰਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕੰਨ ਵਾਲੇ ਕਤਰੇ ਪਹਿਨ ਕੇ, ਗੋਪ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜੇ ਹੋਏ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਹੀ ਸਪਤਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲਾ ਕੁਆਂ ਵੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਤੱਤਰ (77) ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਕਰਵਾਈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਿਤਰ ਅਣਗਿਣਤ ਕਰੋੜਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਉਥੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੋਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਨਿਧਾਨ ਤੋਂ ਉਹ ਲੋਕ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਨ ਆਪਣੇ ਅੱਗੇ ਦੇ ਦਸ ਅਤੇ ਪਿੱਛੇ ਦੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਦੱਖਣ ਪਾਸੇ ਫਾਲਗੁਨਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਉਥੇ, ਫਾਲਗੁਨਕਾ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕਿ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲਭ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਤਾਲਵਨ ਨਾਮ ਦੀ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਦੈਨੁਕਾਸੁਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਤੀਰਥ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਉਪਕਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।