ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਹ ਉਥੇ ਗਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੇਡਣਗੇ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਤਲਾਬ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਗਾਢ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਸੌ ਗੁਣਾ ਹੈ। ਜੇ ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਗਯਾ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉਥੇ, ਕਾਲੀਆ ਨਾਗ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ, "ਸਾਨੂੰ ਇਸ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਮਿਲੇ।" ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਖੇਡ-ਮਸਤੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਪ੍ਰਸੰਗ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋ ਛਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, "ਮਥੁਰਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼" ਨਾਮਕ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਲਯਾਰਜੁਨ ਅਤੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਥੇ ਹੀ ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਰਥ ਉਲਟ ਗਿਆ ਅਤੇ ਝੋਪੜੀ ਦੇ ਘੜੇ ਅਤੇ ਮਟਕੇ ਟੁੱਟ ਗਏ। ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਵੀ, ਜੇ ਕਾਲਿੰਦੀ (ਯਮੁਨਾ) ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪੂਰਵਜ ਜੋ ਹੋਰ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਲੇ ਗਏ ਹਨ, ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਵਿੱਚ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸ਼ੁਭ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਥਾਨ ਦੇ ਨੇੜੇ, ਇੱਕ ਸੁਤੰਤਰ ਜਲ ਵਾਲਾ ਕੂਆਂ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਗਤੀ ਵਾਲਾ ਨਿਵਾਸ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੀਰਸਥਲ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਮੇਰਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰਹਿ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਜਿੰਦ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੰਜ ਸਥਾਨ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਗੋਪੀਸ਼ਵਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਗ੍ਰਹ ਹੈ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਅਪਰਾਧਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ, ਹਰੀ ਨੇ ਖੇਡ ਲਈ ਗੋਪੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਬਣਾਏ। ਉਸੇ ਸਮੇਂ, ਰਥ ਅਤੇ ਘੜਿਆਂ ਵਾਲੀ ਝੋਪੜੀ ਟੁੱਟ ਗਈ। ਧਰਮ ਨਾਲ ਇਸ ਨੂੰ ਅੰਕਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਇਸ ਘਟਨਾ ਨੂੰ ਓਹਲੇ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਗਵਾਲਣਾਂ ਦੇ ਮੰਡਲ ਵੱਲੋਂ ਨ੍ਹਾਏ ਹੋਏ, ਉਹ ਸੁਵਰਨ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਮਾਤਲੀ ਨੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਉਥੇ ਸਪਤਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਾਲਾ ਕੂਆਂ ਵੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਰੇ ਤੀਰਥ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।