ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਸੁਧਨਾ ਨਾਮਕ ਵਪਾਰੀ ਹਰਿ, ਵਿਸ਼্ণੂ—ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹਨ—ਦੀ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗ ਕੇ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਆਰਾਧਨਾ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂ ਕੇ, ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਿਆਨਕ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ, ਜੇ ਮੈਂ ਸੱਚਾ ਹਾਂ ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਖਾ ਲੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਰਾਖਸਸ ਨੇ ਸੁਧਨਾ ਨਾਲ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਬੋਲੇ, "ਤੂੰ ਵਪਾਰੀ ਹੈਂ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਗਿਆਨੀ ਵੀ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਰਸਤਾ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਤੇਰੀ ਨਾਚ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਮੈਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਖਾਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ। ਚਾਹੇ ਅੱਧਾ ਸਮਾਂ, ਪੂਰਾ ਸਮਾਂ ਜਾਂ ਅੱਧੇ ਪਹਰ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਵਪਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਚ ਦਾ ਹੀ ਫਲ ਦੇ ਦੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰ।" ਸੁਧਨਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕਿਹੜੀ ਕਰਮ ਦੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਰਾਖਸਸ ਬਣ ਗਿਆ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਰਾਖਸਸ ਹੱਸਿਆ ਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਅਗ્નਿਦੱਤ ਸੀ, ਮੈਂ ਚੰਦਸ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੀ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਮੋਹ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਮੌਤ ਵੇਲੇ ਚੰਗੇ ਘਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਬੈਠਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਰਾਖਸਸ ਦੇ ਜਨਮ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।" ਫਿਰ ਰਾਖਸਸ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਵਧੀਆ ਵਪਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ ਦੇ।" ਸੁਧਨਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵਧੀਆ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਖਸਸ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਨਾਚ ਦਾ ਫਲ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।" ਇਸ ਵੇਲੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦ ਰਾਖਸਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਖੜ੍ਹਾ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਕਹੇ, "ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਵਾਰੀ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਧਨਾ, ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਥੇ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁਧਨਾ ਨੂੰ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੀ। ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਾਜਸੂਯ ਯਜ੍ਯ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਗਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਰਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮੁਕਤ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 'ਅਕੂਰ ਤੀਰਥ ਦੀ ਤਾਕਤ' ਦਾ ਇਕ ਸੋ ਪੰਜਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਤਸਕ੍ਰੀੜਨਕ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਵਾਯੂ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਣ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਥੇ ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹਨ। ਉਥੇ, ਭਾਂਡੀਰਕ ਤੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜੇਕਰ ਆਪਣੇ ਭੋਜਨ ਤੇ ਸਯਾਮ ਰਹੇ, ਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਗਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਾਂਗਾ। ਉਥੇ, ਵੱਡੇ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਬੂਟਿਆਂ ਅਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਨੁੱਖ ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ, ਜਿੱਥੇ ਕੇਸ਼ੀ ਦਾ ਵਧ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ, ਸੌ ਗੁਣਾ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਥੇ ਪਿੰਡ ਦਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਗਯਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਮ 'ਤੇ ਜੋ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਉਥੇ ਕਾਲੀਆ ਨਾਗ ਨੂੰ ਵੱਸ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਥੇ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਆਦਿਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਭਗਵਾਨ, ਸਾਨੂੰ ਇਹ ਚੰਗਾ ਤੀਰਥ ਇਸ਼ਨਾਨ ਲਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ।