ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਯਮੁਨਾ ਦਰਿਆ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੰਯਮ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਉਸਦੇ ਪਾਪ, ਜੋ ਮਾਂ ਵਾਂਗ ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਬਚੇ ਸਨ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛੱਡ ਗਏ। ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਨੁਰਧਰ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੌ ਵਿਆਹਿਆਤਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੁੰਘਰਾ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹਾਨ ਰਾਣੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਜਾ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਲਾ ਬੈਠਾ। ਉਸਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦਾ ਸ਼ਾਸਕ ਬਣਾਇਆ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੌਲਤ ਤੇ ਆਨੰਦ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਆਇਆ ਜਦ ਰਾਜਾ ਅਚਾਨਕ ਜਾਗਦਾ ਹੋਇਆ ਕਈ ਵਾਰੀ ‘ਹਾਏ!’ ਕਰਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਉੱਤੇ ਉਸਦੀ ਰਾਣੀ ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਆਖਦੇ ਹੋ?’’ ਕਈ ਵਾਰੀ ਨਸ਼ੇ, ਨੀਂਦ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਿੱਚ ਆਦਮੀ ਗਲਤ ਬੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਰਾਖੀ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ।’’ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, ‘‘ਮੈਂ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਰੱਖਾਂਗਾ।’’ ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, ‘‘ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ! ਫਿਰ ਮੈਂ ਨਗਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਕਰੀ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਵਾਂ। ਲੋਕ ਸਦਾ ਯਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਚੱਲੀਏ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਹੈ ਕਿ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਖ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਮੋਹ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।’’ ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਗਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਫੌਜਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੀ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਥੇ ਮਧੁਵਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖੀ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਉਥੇ ਕੁੰਦਵਨ ਨਾਂ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਹੈ। ਜਾਂ ਭਾਦੋ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪੱਖੀ ਦੀ ਗਿਆਰਵੀਂ ਨੂੰ, ਚੌਥਾ ਕਾਮਯਕਵਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਉੱਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪੰਜਵਾਂ ਜੰਗਲ ਬਕੁਲ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਾਣਯੋਗ ਹੈ। ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਦੂਜੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਲੀਨ ਹੈ, ਉਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੱਤਵਾਂ ਜੰਗਲ ਖਾਦਿਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਅੱਠਵਾਂ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖਾਸ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਲੋਹਜੰਘਾ ਨਾਂ ਦਾ ਜੰਗਲ, ਜੋ ਲੋਹਜੰਘਾ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਸਵਾਂ ਜੰਗਲ ਬਿਲਵਨ ਹੈ, ਜਿਸਦੀ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਰਵਾਂ ਭਾਂਡੀਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਭਾਂਡੀਰਾ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।