ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬੜੀ ਉੱਚੀ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰ੍ਹਾ ਘਾਟਾਂ ਇਤਨੇ ਵਧੀਆ ਹਨ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਿਰਫ਼ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇੱਕ ਸੌ ਬਾਹਵੀਂ-ਬਾਹਵੀਂ ਚੌਪੜੀ, "ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਸਤਕਾਰੀ", ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅੰਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਘਾਟਾਂ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਪਾਸੇ, ਨੌਂ ਘਾਟਾਂ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਉੱਚੀ ਭਾਗਿਆਸ਼ਾਲੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਣ ਜਾਂ ਮਰਨ ਨਾਲ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸੰਯਮ ਹੈ, ਜੋ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਤਬ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਨਿਭੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਜਿਹੜਾ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਕਰ ਚੁਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਨੈਮੀਸ਼ ਆਰਣਯਾ ਦੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ, ਚੌਦਵੀਂ ਤਾਰੀਖ ਨੂੰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਪਖ ਦੀ, ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਯਮ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦਾ ਪਾਪ, ਮਾਤਾ ਦੀ ਪਿਆਰ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ, ਤੁਰੰਤ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਰਾਟ੍ਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਧਨੁਰਧਰ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੌਂ ਪਤਨੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੁਨਘਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਸੁੰਦਰ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਜੀਵਨ ਦਾ ਸਮਾਂ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਹਾ ਲਿਆ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਸਭ ਸੁੰਦਰ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਾਂ 'ਤੇ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜਾ ਨੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ "ਹਾਏ!" ਕਰਕੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਤਦ ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਾਜਨ, ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਉਂ ਬੋਲ ਰਹੇ ਹੋ?" ਕਦੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਬੇ-ਪਰਵਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਰਾਜਾ ਅਣਸੁਣੇ ਤੇ ਅਣ-ਸੁਝੇ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦੇਵਾਂਗੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਾ ਕਰੀ।" ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਜਾ ਕੇ, ਸਚਾਈ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗੀ।" ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਹਾ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ। "ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਪਾਪ-ਰਹਿਤ ਲੋਕੋ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਯਮ ਦੇ ਇਛਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦੇ ਨਹੀਂ। "ਇਸ ਲਈ, ਸਾਰੇ ਜਤਨ ਨਾਲ, ਆਓ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਚੱਲੀਏ।" ਹੁਣ ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਹਾਂ ਕਿ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਲਗਾਵਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਦੁਖ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਤਿਆਗ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਇਛਾਵਾਂ ਦਾ ਤਿਆਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਨਗਰ-ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ, ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਫੌਜ ਨਾਲ, ਵੇਖਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦੀ ਨਗਰੀ ਵਰਗੀ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਮਧੁਵਨ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦਾ ਉੱਚਾ ਆਸਥਾਨ ਹੈ। ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਉੱਥੇ ਕੁੰਦਵਨ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜੋ ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਜਾਂ ਭਾਦਰਪਦ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਚੌਥਾ ਕਾਮਯਕਵਨ ਹੈ, ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਟਾਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ, ਰਾਜਾ ਧਨੁਰਧਰ ਦੀ ਕਥਾ ਰਾਹੀਂ, ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।