ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਪੱਖ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਧਾਰ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਸ ਥਾਂ ਸਨਾਨ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਚ ਮੋਖਸ਼ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਬੜਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ਉੱਤੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਸੰਦੇਹ ਦੇ, ਉਹ ਇਹ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹਨ। ਸਿਰਫ਼ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਕੇ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ 'ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ' ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਦਾ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੋ: ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਨੌਂ ਤੀਰਥ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚੀ ਕismet ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਸਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉਥੇ ਮਰੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਯਮ ਹੈ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਰਤੱਬ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੈਮਿਸ਼ ਆਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਚੌਦਵੀਂ ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਯਮੁਨਾ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਮੰਗਲਮਈ ਸਯਮ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦਾ ਪਾਪ, ਮਾਂ ਦੇ ਜਿੱਥੇ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਰਹਿ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਤਨੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਹੀ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਖ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਧਨੁਰਧਰ ਸੀ। ਉਹ ਖ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੌ ਵਿਆਹੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਧੀਆ ਪਤਨੀ ਵਸੁੰਗ੍ਹਰਾ ਸੀ। ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਹ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਸਮਾਂ ਲੰਘਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੰਜ ਸੁੰਦਰ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਰਾਜਿਆਂ ਵਾਂਗ ਸਥਾਪਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ ਰਾਜੇ ਨੇ ਵਾਰ ਵਾਰ "ਹਾਏ!" ਕਰ ਕੇ ਰੋਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਉਸ ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਿਲਾ, ਤੂੰ ਇਹ ਕਿਉਂ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਉਹ ਜਾਂ ਤਾਂ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਿੱਚ, ਅਸਪਸ਼ਟ ਬੋਲਦਾ ਸੀ। ਪਿਵਾਰੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿਆਂਗੀ।" ਪਿਆਰੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। "ਮੈਂ ਉਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪੋਤਿਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਥਾਂ ਤੇ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਹੇ ਪਿਆਰੀ ਤੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤੋ। ਲੋਕ ਸਦਾ ਯਮ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਹੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ। ਇਸ ਲਈ, ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ, ਆਓ ਅਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਨਗਰੀ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।