ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬੀਤ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਦੇ ਦਰਜੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਬਹੁਤ ਔਖੀ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਵੈਰੋਚਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਤਦ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸੂਰਜ ਦੇਵ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵਚਨ ਕੀਤਾ। ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਧਨ ਨਹੀਂ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਕੀਤੀ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਇੱਕ ਇੱਛਾ ਪੂਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਣੀ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਦਿਨ ਹੋਵੇ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਦਾ ਸਮਾਂ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਦਾ ਗ੍ਰਹਿਣ ਹੋਵੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਪੱਖ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਟੀਰਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਮੋਖਸ਼ ਟੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ ਹੀ ਕੋਟੀ ਟੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਕੋਟੀ ਟੀਰਥ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤਰਪਣ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜੇ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਟੀਰਥ ਐਸੇ ਹਨ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਨਾਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਦੇ ਅਧਿਆਇ 'ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਟੀਰਥਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ' ਦਾ ਬਿਆਨ ਇਥੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਟੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵੱਲ, ਨੌਂ ਟੀਰਥ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚੀ ਭਾਗਾਂ ਉਪਜਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਸਯਮ ਦਾ ਆਚਰਣ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਹਾਂ ਪਾਪੀ ਵੀ, ਜੋ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੈਮਿਸ਼ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਚੌਦਵੀਂ ਅੰਮਾਵੱਸ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਜਾਵੇ, ਯਮੁਨਾ ਪਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਸਯਮ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਪਾਪ, ਜਿਵੇਂ ਮਾਂ ਦੀ ਛਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੀ ਜਿੰਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸੌਰਾਸ਼ਟਰ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਨੁਰਧਰ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਕਸ਼ਤਰੀ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਪੂਰੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਸੌ ਤੋਂ ਵਧੀਕ ਰਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਸੁੰਘਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ। ਰਾਜ ਮਹਲਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ, ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਸੁਖ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲੰਘਦਾ ਗਿਆ। ਸਮਾਂ ਬੀਤਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਲਾ ਬੈਠਾ। ਉਸ ਦੇ ਸੱਤ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ ਅਤੇ ਪੰਜ ਧੀਆਂ, ਸਾਰੇ ਸੋਹਣੇ-ਸੁੰਦਰ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਪਰ, ਫਿਰ ਉਹ ਜਾਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਹ ਭਰ ਕੇ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਿਆ—“ਹਾਏ!