ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਦੇਵੀ ਜੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹ ਸਵਰਗ ਦੇ ਉੱਚੇ ਆਨੰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ, ਪਾਂਚਾਲਾਂ ਦੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਂਪਿਲਯਾ ਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨਗਰੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਟਿੰਡੁਕਾ ਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਨਾਈ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਸਮੇਂ ਦੇ ਚਲਦੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰੀ ਮੋਹ ਛੱਡ ਕੇ ਮਥੁਰਾ ਚਲਾ ਆਇਆ। ਉਥੇ ਉਸ ਨੇ ਕਈ ਸਤਕਰਮ ਕੀਤੇ ਤੇ ਯਮੁਨਾ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਉਸ ਦਾ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਸ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੱਸਦਾ ਸੀ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਲਭ ਹੈ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਮਹਾਨ ਵੈਰੋਚਨ ਨੇ ਸੂਰਜ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਹੱਥ ਉਚੇ ਕਰਕੇ ਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉੱਚਤਮ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ। ਤਦ ਪ੍ਰਭੂ ਸੂਰਜ, ਜੋ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਬਲੀ ਨੇ ਆਖਿਆ ਕਿ, "ਮੈ ਭਾਵੇਂ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਹੈ।" ਫਿਰ ਸੂਰਜ ਨੇ ਆਪਣੇ ਕੌਂਟ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਚਿੰਤਾਮਣੀ ਰਤਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਨੁੱਖ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸੂਰਜ ਦੇ ਦਿਨ, ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਸਮੇਂ ਜਾਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਤੇ, ਉਥੇ ਤੀਬਰ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰ ਪੱਖ ਵਿੱਚ। ਦੇਵੀ, ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ੀ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਮੇਰਾ ਉੱਤਮ ਮੋਖਸ਼ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਉਥੇ ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕੋਟੀ ਤੀਰਥ ‘ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਤਰਪਣ ਦੇਣ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿਤਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਜੇ ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਦਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੱਡਾ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਤੀਰਥ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਹ 152ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, 'ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ', ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਥੁਰਾ ਮਹਾਤਮਯ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਥੁਰਾ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰੀਦੀ ਹੈ: ਸ਼ਿਵ ਕੁੰਡ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਨੌਂ ਤੀਰਥ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਸਿਰਫ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉੱਚਤਮ ਭਾਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਇਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਉਥੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪੁਰਾਣੇ ਕਰਮ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਤੇ ਹੋਏ, ਜੇ ਕੋਈ ਵੱਡੇ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪਾਪੀ ਵੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਨੈਮਿਸ਼ ਅਰਣਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਚੌਦਵੀਂ ਅੰਮਾਵੱਸਿਆ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕੇ...