ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ, ਜਿੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਦਿਨ ਵੱਸ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਉਮਾ ਦਾ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਸਰਵੋਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਇਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਉਤਰੀਆਂ ਹਨ। ਇਥੇ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਨ੍ਹਾਵੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਸਨ। ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਸ਼ੁਭ ਧਾਰਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਹੋਰ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹੈ। ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਧਾਰਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਉਹ ਧਾਰਾ ਹੈ ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਧਾਰਾ ਇਥੇ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜੋ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਰੱਖਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਨ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਥੇ ਜ਼ਰੂਰ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਕਰਮ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ—ਪਿਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰੀ—ਦੀ ਦਸ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਰਵੋਚਤਮ ਪਰਮ ਪਦ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰੇ, ਜਗਤ ਤੋਂ ਮੋਚਾ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਥਾਂ ਉਸ ਲਈ ਹੈ। ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਰਹੱਸਮਈ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਲੋਹਰਗਲ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਨਨ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਲੋਹਰਗਲ ਦੇ ਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਸ਼ਾਸਤਰ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆਰਥੀ ਤੇ ਦਾਸੀ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਮੈਨੂੰ ਬਰਾਬਰ ਹੀ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਸੁਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਧਰਤੀ ਨੇ ਫੇਰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵਰਾ੍ਹ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਛਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਹੋਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਵਡਿਆਈ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?" ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮਥੁਰਾ ਆਪਣਾ ਨਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਹੈ, ਵਡਿਆਈਯੋਗ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਵੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮਥੁਰਾ ਵਿੱਚ ਇਹ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੈ, ਉਹ ਅਜਾਣਾ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇ en ਜੇ ਹੋਰ ਕੋਈ ਇਹ ਉਚਾਰਨ ਵੀ ਕਰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਲੋਹਰਗਲ ਅਤੇ ਮਥੁਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿਚ ਭਗਵਾਨ ਵਰਾ੍ਹ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।