ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਤੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਅਸਥਾਨ ਲੈ ਲਿਆ, ਤਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਉਥੇ ਹੀ ਟਿਕ ਗਿਆ। ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅੰਗਿਰਸ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਅੱਗ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਕ ਧਾਰ ਇਥੇ ਝਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਬਰਫੀਲੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਆ ਟਿਕਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂਰਿਸ਼ੀ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਵੀ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਨੂੰ ਪਿੱਛੇ ਛੱਡ ਕੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਰ ਝਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਦੇ ਨਿਵਾਸ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਦਿਸਦੀ ਹੈ। ਦੁਬਾਰਾ, ਜਦ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ ਦੇ ਸੌੰਦਰਯ ਵਿੱਚ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦਾ ਕੁੰਡ ਇਕ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਖਾਸ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਛੇ ਦਿਨ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਚਾਂਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸਨੂੰ ਉਮਾ ਦਾ ਕੁੰਡ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਉੱਚਤਮ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੜੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਮਾ ਦਾ ਵਿਆਹ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਥੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਾਰਾਂ ਦਿਨ ਦਾ ਵਰਤ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਇਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਉਤਪੱਤੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਇਸ ਕੁੰਡ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਸ਼ੁਭ ਧਾਰ ਝਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਧਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਹੈ। ਇਕ ਹੋਰ ਧਾਰ ਇਥੇ ਝਰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਇੰਦਰਗੋਪ ਕੀੜੇ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਨਰ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਥੇ ਆਉਣਾ ਹੀ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਉਹ ਇਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਫਿਰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਬਾਕੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਚੀਜ਼ ਹਰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ। ਪਿਤਰੀ ਅਤੇ ਮਾਤਰੀ ਦੋਹਾਂ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਦਸ ਪੀੜੀਆਂ ਤਕ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਸੰਸਾਰਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹਾਨਤਾ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹੈ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਲੋਹਰਗਲਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ' ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਇਕਵੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਥੁਰਾ ਤੀਰਥ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਲੋਹਰਗਲਾ ਦੇ ਨਿਵਾਸੀਆਂ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਾਸਤਰ ਸੁਣ ਲਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆਈ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹਾਂ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਿਰਜਣਹਾਰ ਲਈ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਨਿਯਮ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਥਕਾਵਟ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਸਭ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਵੱਸ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ੁਭ ਤੇ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਦੱਸੋ।" ਤਦ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮਥੁਰਾ ਮੈਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਉਨੀ ਹੀ ਪ੍ਰੀਤਮ ਹੈ।