ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਕਥਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੀ ਪਰਮ ਪਾਰਾਵਾਰਤਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਾਣਯੋਗ ਮਹਿਲਾ, ਮਣਿਪੂਰ ਪਰਬਤ ਦੇ ਨਾਮ ’ਤੇ ਇੱਕ ਸਰੋਵਰ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਜੀਵ ਸੂਰਜ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੀ ਵੱਡੀ ਆਦਰ-ਸਨਮਾਨ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇਹ ਸਥਾਨ ਪਾਪੀਆਂ ਲਈ ਤੋੜਨ ਔਖਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਨੇਕੀਆਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਇਹ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਚੌਵੀਂ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਦੋਂ ਦੁਪਹਿਰ ਹੋਵੇ ਤੇ ਸੂਰਜ ਬਿਲਕੁਲ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਉੱਚੇ, ਵਿਸ਼ਾਲ, ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਠੰਢੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਭਗਤ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਥਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ, ਅਰਥਾਤ ਮੈਂ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਤੇ ਹੋਰ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਦੁਆਰਕਾ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਾਂ। ਦੁਆਰਕਾ ਤੀਹ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਦਸ-ਦਸ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪਰਮ ਪਦਵੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤੇਜਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਤਪਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤਪ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਮ ਸਿੱਧੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸਦੇ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਦੇ ਲੋਕ ਵੀ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਸਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਮੰਗਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ "ਦੁਆਰਕਾ ਮਹਾਤਮ" ਨਾਮਕ ਇਕਸੌ ਉਨੰਜਾ ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸਾਨੰਦੂਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਦੁਆਰਕਾ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦੀ ਇਹ ਸੁੰਦਰ ਕਥਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ! ਇਹ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੈਂ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਇਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਡਾ ਕੋਈ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ।" ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਕਮਲ-ਨੈਨੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਧਰਤੀ! ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਤੇ ਮਲਯ ਪਰਬਤ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਮੁੱਖ ਕਰਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਕੁਝ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਥਾਂ ਲੋਹਾ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ, ਕੁਝ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਤਾਮਬੇ ਦੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਪੱਥਰ ਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਵਿਲੱਖਣ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਦੁਪਹਿਰ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਕ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਵੀ ਹੈ—ਜੋ ਕੁਝ ਉਥੇ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕੋਈ ਵੀ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦਾ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਇਸਨੂੰ ਵੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਦੁਸ਼ਟ ਉਥੇ ਕੁਝ ਸੁੱਟ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕਦਾ ਜਦ ਤੱਕ ਉਹ ਖੁਦ ਹੀ ਉਸਨੂੰ ਖਤਮ ਨਾ ਕਰ ਲਵੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਅਥਾਹ ਤੇ ਅਸੰਖ ਹੈ, ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬੁਧ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਜਦ ਉਹ ਬੁਧ ਲੋਕ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ, ਉਹ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਦੇ। ਇਹ ਥਾਂ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ, ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਥੇ ਇੱਕ ਚਿੱਟਾ ਕਮਲ ਤੇ ਇੱਕ ਸੋਨੇ ਦਾ ਕਮਲ ਵੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਇਕੋ ਵੱਡੀ ਧਾਰ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਮੋਟੇ ਮੂਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਲੋਕ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਤ ਹੀ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਮਹਾਨ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਉਚਿਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ।