ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਪਵਿੱਤਰ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਪੰਜ ਨਿਯਤ ਸਮਿਆਂ ’ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ’ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ। ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਪੰਜ ਕਰੋਸ਼ ਦੂਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਰੰਗ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਅਤੇ ਗਹਿਰਾਈ ਪੰਨਾ ਰਤਨ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਮੈਂ ਖੁਦ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਕਠਿਨ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਵਿਚ ਅਡਿਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਇੰਦਰ ਲੋਕ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਹਾੜ ਮਣਿਪੂਰ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਸਦੇ ਪਾਪ ਧੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਭਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ੍ਰੋਤਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪ ਧੁੱਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੰਦਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ; ਸਿਰਫ਼ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨੁੱਖ ਹੀ ਅੰਦਰ ਆ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਫਲ ਉਪਜਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਭਗਤ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਗਵਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਨਿਯਤ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਪੂਰਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰਕੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪੰਜ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਉਸ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਥੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਉਸ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, ‘‘ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੱਸੋ।’’ ਤਦ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਵੱਸਾਂਗਾ, ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ, ਫਿਰ ਨਾਰਦ, ਅਸੀਤ ਤੇ ਦੇਵਲ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਥੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ। ਮਣਿਪੂਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਨਾਂ ਦਿੱਤਾ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਨਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਤੱਤ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਸ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਵੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।’’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੋ ਅਠਤਾਲੀ (148)ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਦਵਾਰਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ: ਜਦ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸਨ—ਤਦ ਧਰਣੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਅਤੁੱਲ ਸ਼ਾਂਤੀ ਆ ਗਈ ਹੈ। ਜੋ ਤੀਖਣ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਤਲਵਾਰ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਧਰਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗੁਣ ਸੁਣ ਲਏ ਹਨ।’’ ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, ‘‘ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਤੱਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਪਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਆਇਆ, ਯਾਦਵਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਨੇ ਉਥੇ ਇੱਕ ਨਗਰੀ ਵਸਾਈ, ਜੋ ਦਵਾਰਕਾ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ। ਇਹ ਨਗਰੀ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਦਸ ਯੋਜਨ ਲੰਮੀ ਸੀ। ਜਦ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਭਾਰ ਹਟਾ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ ਉਹ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੀਤ ਲੱਗਣ ਲੱਗਾ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਐਸਾ ਪ੍ਰਭੂ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇਗਾ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਦੁਖ ਕਾਰਨ, ਦਵਾਰਕਾ ਵਾਸੀਆਂ ਨੂੰ...’’ (ਕਹਾਣੀ ਇਥੇ ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਹੈ।