ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੰਦਰ ਨੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਗੰਭੀਰ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਸੀਂ ਹੋ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਛਾ ਰੂਪੀ ਹਵਾ ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਆਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਮਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸੰਯਮੀ ਹੋਵੇ, ਅਸੀਂ ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ?" ਫਿਰ, ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ, "ਜਲਦੀ ਬੋਲੋ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ।" ਇੰਦਰ ਨੇ ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਮਿਟ ਗਈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਉਹ ਸੋਹਣੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸ ਰਹੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਮੇਰੀ ਜਗ੍ਹਾ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਸੀਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾਓ।" ਫਿਰ, ਕਾਮਦੇਵ ਦੇ ਪ੍ਰੇਰਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਇੰਦਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ। "ਜਾ, ਸੁਭਾਗਿਆਵਤੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਸੋਹਣੀਅਤ ਅਤੇ ਹੱਸ-ਖੇਡ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈ।" "ਇਹ ਕਰ, ਤੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।" ਉਸ ਨੇੜਲੇ ਸੋਹਣੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਬੇਲਾਂ ਸਨ, ਆਮ ਦੇ ਮੋਹਕ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰਸ ਵਿਆਪ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਧੁਨ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ ਤੇ ਮਲਯ ਪਵਨ ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਥੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਜਲ ਝਰਨਿਆਂ ਤੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਾਰੀ ਨਿਰਦਯਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਨਿੱਤੰਭ ਵਾਲੀ ਸਤ੍ਰੀ ਨੇ ਉਥੇ ਪਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਗੰਧਰਵ ਗੀਤ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਨੇ ਗਏ ਗੰਧਰਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੋ ਗਏ। ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਕਮਾਨ ਚੁੱਕ ਕੇ ਤੀਰ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਲੱਗੀ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ, ਜੋ ਪੰਜ ਤਾਲਾਂ ਨਾਲ ਮੋਹਕ ਸੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ, ਤਾਂ ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਕਮਾਨ ਤਾਣਦਾ ਗਿਆ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ, ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਦੇਖ ਕੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਤਾਂ ਕਾਮਦੇਵ ਦਾ ਤੀਰ ਉਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਿਲਾ ਵੀ, ਹਰਨੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਦੇਵਦੱਤ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਰਹੀ ਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਮਨ ਲਾ ਬੈਠੀ। ਉਹ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਮਾਰਦੀ, ਚੰਚਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੇ ਨਰਮ ਤੇ ਖੇਡ-ਭਰੀ ਅਦਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਹਣੇ ਕਪੜੇ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਿਉਂ ਕਰਦੀ ਹੈਂ—ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਬਾਂਹਾਂ ਦੀ ਫਾਹੀ ਨਾਲ ਹਿਰਣ ਫੜਦੀ ਹੈਂ?" ਉਸ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਸੋ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਸੱਜਾ ਹੱਥ ਫੜਿਆ ਤੇ ਹੱਸਦਿਆਂ ਉਸ ਨਾਲ ਰਮਣ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਈ ਦਿਨ ਉਹ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਮੌਕਿਆਂ ਤੇ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਰਿਹਾ। ਅਚਾਨਕ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਉਹ ਥੱਕ ਗਿਆ ਤੇ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ: "ਮੈਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।" "ਇਹ ਮੂਰਖਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ; ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਨਸਾਨ, ਸਿਰਫ਼ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਹੀ, ਮੋਹ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਿਘਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਮਨ ਵਾਪਸ ਖਿੱਚ ਕੇ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਰੁਖਸਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।