ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ' ਵਾਲਾ ਇਕ ਸੌ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ, ਇਥੇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਰੁਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਗੁਪਤ ਤੇ ਬੜੀ ਮਹਾਨਤਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੋਲੀ, "ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਰੁਰੂਸ਼ੰਡਾ ਆਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਉੱਚਤਮ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ—ਉਹੀ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਸਰੇ ਵਜੋਂ ਚੁਣਿਆ—ਉਸ ਬਾਰੇ ਦੱਸੋ।" ਫਿਰ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਵਿਦਵਾਨ ਜਨਮਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨਸ਼ੀਲ, ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ, ਕੁੰਝਰ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਹੁੰਦੀ। ਇੰਝ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਇੰਦਰ ਨੇ ਸੋਚਿਆ। ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਮਨ ਵਿਅਕੁਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲਿਆ, "ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਮੈਂ ਵਿਚਾਰਿਆ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਰਸਤਾ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ।" ਇੰਦਰ ਦੇ ਇਹ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਹਵਾ, ਜੋ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਾਮਨਾ ਲਿਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਚੱਲ ਪਈ। "ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਮਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਸਯੰਯਮੀ ਹੋਵੇ, ਹਿਲਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ?" ਇੰਦਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲੀ, ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਬੋਲ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਜਾ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੇਰਾ ਚਿੰਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਭਗਤ ਸਨ, ਸੋਹਣੇ ਹਿਮਾਲਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਇੰਦਰ ਸੋਚਦਾ, "ਸ਼ਾਇਦ ਇਹ ਮੇਰੀ ਪਦਵੀ ਛੀਣਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਤਪ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਹਨੂੰ ਇਸ ਤਪ ਤੋਂ ਵਾਪਸ ਮੁੜਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਕਾਮ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉੱਦਮ ਕੀਤਾ ਕਿ ਕੁਝ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸ਼ਕ੍ਰ ਨੇ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਨਾਂ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ। "ਜਾ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ ਨਾਰੀ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲੈ। ਇਹ ਕਰ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ, ਹ੍ਰੀਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੇ ਨੇੜੇ।" ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨੇ ਘਣਾਪਣ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਅਪਸਰਾ ਗਈ। ਓਥੇ ਆਮ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਗਾਂਧਰਵਾਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਮੰਝੀ ਹੋਈ ਹਵਾ, ਮਲਯ ਪਵਨ ਨਾਲ ਠੰਢੀ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਓਥੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਜਲਾਸ਼ਯ ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਿੰਸਾ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। ਉਸ ਥਾਂ, ਸੋਹਣੇ ਨਿਤੰਭਾਂ ਵਾਲੀ ਪ੍ਰਮਲੋਚਾ ਅੰਦਰ ਗਈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਗਾਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਗਾਂਧਰਵ ਗੀਤ ਗਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਮੰਨੇ ਹੋਏ ਗਾਂਧਰਵ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਜੁੜ ਗਏ। ਉਸ ਨੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ੀ ਚੁੱਕੀ ਅਤੇ ਤੀਰ ਲਾਏ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਪੰਜ ਸੁਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮਿੱਠਾ ਗੀਤ ਗਾਉਂਦੀ, ਕਾਮਦੇਵ ਵਾਰ ਵਾਰ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਤਾਣਦਾ, ਬਿਨਾ ਥੱਕੇ। ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦਾ, ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਕੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੁੰਦਾ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੇ ਅੰਗ ਸੋਹਣੇ ਸਨ, ਉਹ ਕਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੱਝ ਗਿਆ। ਉਹ ਨਾਰੀ ਵੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਿਰਗੀ ਵਰਗੀਆਂ ਸਨ, ਦੇਵਦੱਤਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦੀ ਤੇ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਗੇਂਦ ਵੱਜਦੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਚਲ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ ਸਨ, ਬੇਹੱਦ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਆਪਣੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਚਾਲਾਂ ਤੇ ਖੇਡਾਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲਿਆ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੰਧੀ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਮੋਹਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ।