ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਜੋ ਸਿੱਧਾਸ਼੍ਰਮ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੀਰਥ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਕੇ ਪੁੰਨ ਵਧਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਖਜੂਰ, ਅਸ਼ੋਕ, ਬਕੁਲ, ਅੰਬ ਅਤੇ ਪਿਆਰੇ ਪ੍ਰਿਆਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਹਨ। ਸੰਤਰੇ, ਬੇਰ, ਨਿੰਬੂ ਅਤੇ ਮਾਠੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਚੰਬੇ, ਕੁੜਾਵਾ, ਨਾਗ, ਕੁਟਜ ਅਤੇ ਅਨਾਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਰੋਵਰ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੋ ਕੋਈ ਵਿਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਇਆਂ ਦਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਫਲ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕਰਤਿਕ ਮਹੀਨੇ, ਜਦੋਂ ਸੂਰਜ ਤੁਲਾ ਰਾਸ਼ੀ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਕੋਈ ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਟਿਕ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਦ ਉਹ ਯਜ, ਤਪ, ਦਾਨ, ਪਿਤਰ ਤਰਪਣ ਜਾਂ ਇੱਛਿਤ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਦੋਸ਼ ਮੈਂ ਮੁਆਫ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਸੰਗਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਮੈਂ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਰਤੀ ਦੇਵੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਮੇਰੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ, ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਖੜੇ ਹਨ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਹੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਇਹ ਸਥਾਨ ਹਰੀ ਤੇ ਹਰਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਮੁਕਤੀ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਫਿਰ ਰੁਰੂ ਨਾਮਕ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੀਮਾ ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੱਕ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਭਗੀਰਥੀ ਗੰਗਾ ਨਾਲ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਪਹਿਲਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਡਕੀ, ਭਗੀਰਥੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਜੋ ਪੁੰਨ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੁੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੈ। ਸਭ ਲਾਭਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਅਯੋਗ ਜਾਂ ਜੋ ਸੇਵਾ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਜੋ ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਅਹੰਕਾਰ ਆਦਿ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਧਰਮੀ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰ, ਮਾਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਹੀ ਪਰਿਵਾਰ—ਸੱਤ-ਸੱਤ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਪਰ ਚੁੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ, ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ’ ਨਾਮਕ ਇਕਸੌਂ ਪੈਂਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਰੁਰੂ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦੀ ਮਹਾਤਮਤਾ ਬਾਰੇ: ਜਦੋਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਦੀ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਮਹਾਤਮਤਾ ਸੁਣੀ ਗਈ, ਤਦ ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: “ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਸਭ ਸੁਣ ਕੇ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸਾਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੁਰੂਸ਼ੰਡਾ ਆਖਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਵੱਡੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ, ਹੇ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਜਿਸਦਾ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਨਾਂ ਲਿਆ, ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਦਾ ਆਸ਼੍ਰਯ ਲਿਆ।” ਫਿਰ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਭਰਗੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵਿਆਕੁਲ ਵਿਦਵਾਨ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਉਪਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨਤਾ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਵਿਦਿਆ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਰਤਾਂ ਦਾ ਪਾਲਣ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਹਿਮਾਨਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਤ ਹਰਣਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਰਹਿੰਦੇ, ਅਤੇ ਜੜੀਆਂ, ਕੁੰਧੀਆਂ ਤੇ ਫਲਾਂ ਦੀ ਭਰਪੂਰਤਾ ਸੀ।