ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਾਲੰਕਾਇਆਨ ਨੂੰ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ, ਤੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਜਾਣ। ਇਹ ਰਾਜ਼ ਮਾਤਰ ਮਹਾਦੇਵ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਾਲੰਕਾਇਆਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰੀਤਿ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਭੇਦ ਸੁਣ।" "ਉਸ ਥਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉਥੇ ਬਿਲ੍ਵਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸਫਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫੇਰ ਉਹ ਆਤਮਾ, ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੀ ਹੈ।" "ਉਥੇ, ਚਕ੍ਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਹਰ ਥਾਂ-ਥਾਂ 'ਤੇ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਿੰਨ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।" "ਉਥੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਹਿਮਚਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਤੋਂ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਸ਼ੁੱਧ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਥਾਂ ਇੱਕ ਝੀਲ ਦਾ ਧਾਰਾ ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨਰਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਨਰਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਅਤਿ ਗੁਪਤ, ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੰਖਪ੍ਰਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਗਦਾਕੁੰਡ ਨਾਮਕ ਥਾਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਉਹ, ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਲੈ ਕੇ, ਸਰਵਗੁਣ ਸਮਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅੱਗਿਪ੍ਰਭਾ ਨਾਂ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਓਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਉੱਤਮ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਉਥੇ ਹੋਰ ਅਦਭੁਤ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਮੇਰੇ ਇਸ ਉੱਚ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਰਵਾਯੁਧ ਨਾਮਕ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਉਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਲੋਭ ਅਤੇ ਮੋਹ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਥੇ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰ ਨਾਂ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਮ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਰੁਕ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਥੇ ਹੀ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ, ਰਾਗ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਮੇਰੇ ਇਸ ਉੱਚ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਪੁਣ੍ਯਨਦੀ ਨਾਮਕ ਨਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅੱਠ ਰਾਤਾਂ ਰਹਿ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪ੍ਰਭੂ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਸ਼ਾਲੰਕਾਇਆਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਗੁਪਤ ਮਹਿਮਾਵਾਂ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਫਲਾਂ ਬਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸੇ।