ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ, ਪਰਮ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਦਾਤਾ, ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ ਆਰਜ਼ੂ ਕੀਤੀ: "ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਹੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਗਾ ਪੁੱਤਰ ਦਿਓ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਵਰ ਮੰਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਸ ਤਪਸਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਤਾਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਿਰ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਤੇ ਰਹਿ ਕੇ ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਪਰਮ ਰੂਪ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਹੈ, ਉਹ ਹੀ ਤੇਰੇ ਲਈ ਆਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇ ਆਤਮਿਕ ਸ਼ਾਂਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੈਨੂੰ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਨੰਦਿਕੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਥੁਰਾ ਤੋਂ ਆਮੁਸ਼ਿਆਯਣ ਨਾਮਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਲਿਆ, ਅਤੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਿਆਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿ—ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਹੈਂ।" ਫਿਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸ਼ਾਲੰਕਾਇਆਨ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਗੁੱਝ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਗੁੱਝ ਗਿਆਨ ਸਿਰਫ ਮਹਾਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਹੀ ਪਤਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸ਼ਾਲੰਕਾਇਆਨ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਅਦ੍ਰਸ਼੍ਯ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਥਾਂ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਦੀ ਉੱਚੀ ਚੋਟੀ ਤੇ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੁਝ ਗੁੱਝ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।" "ਉਥੇ, ਪੰਦਰਾਂ ਗੁੱਝ ਤੀਰਥ ਹਨ। ਉਥੇ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਖੇਤਰ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ ਬਿਲਵਪ੍ਰਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮਨੋਹਰ ਤੇ ਗੁੱਝ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਖਦਾਇਕ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਅਸ਼੍ਵਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹਨ।" "ਉਥੇ, ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਤਿੰਨ ਯੋਜਨ ਤੱਕ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਵਾਜਪੇਯ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ, ਹਿਮਪਾਤੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਨਮਾਨਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।" "ਇਥੇ, ਬੇਰੀ ਦੇ ਰੁੱਖ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਝੀਲ ਦਾ ਧਾਰਾ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਨਰਮੇਧ ਯਜਨ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਨਰਮੇਧ ਦਾ ਫਲ ਭੋਗ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।" "ਇੱਥੇ ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁੱਝ ਅਤੇ ਪਰਮ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੰਖਪ੍ਰਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਗਦਾਕੁੰਡ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਪਰਮ ਤੇ ਗੁੱਝ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਅਗ્નਿਪ੍ਰਭਾ ਆਖਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਚਾਰ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" "ਹੇ ਉੱਚਕੁਲ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਅਚੰਭਤ ਵਸਤੂ ਵੀ ਸੁਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਝ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਅਤੇ ਤੀਰਥ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਬੜੇ ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ।