ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮ ਲਏ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ ਸੀ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਤਾਂ ਸਨ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨੇਕ ਸੀ। ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਹਰੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਜਦੋਂ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਦ ਹਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਯਜਨਾ ਪੂਰੀ ਹੋਈ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਸਤਿਕਾਰ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ ਯਜਨਾ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵੰਡਣ ਲੱਗ ਪਏ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਹੈ।” ਪਰ ਜਦ ਉਸਨੇ ਵਾਪਸ ਨਾ ਦਿੱਤਾ, ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਮਗਰਮੱਛ ਬਣ ਜਾ।” ਦੂਜੇ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਕਿਹਾ? ਤੂੰ ਅਭਿਮਾਨੀ ਹਾਥੀ ਬਣ ਜਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਮਗਰਮੱਛ ਵਜੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ। ਦੂਜਾ ਭਰਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰੱਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਭਟਕਦੇ ਹੋਏ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਹਾਥੀ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਉੱਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚਿਆ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਪਿਆਉਂਦਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਉਥੇ ਹੀ, ਮਗਰਮੱਛ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਵੈਰਤਾ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਬੈਠਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟ ਲੈ ਗਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਵਿਚਕਾਰ ਜ਼ੋਰਦਾਰ ਸੰਘਰਸ਼ ਹੋਇਆ, ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਖਿੱਚਤਾਣ ਹੋਈ। ਇਸ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਪੀੜਤ ਹੋਏ ਅਤੇ ਉਥੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਸ ਵਲੋਂ ਸੱਦੇ ਜਾਣ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਹਾਥੀ ਨੇ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੱਥਰ ਚੁੱਕ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮਗਰਮੱਛ ਉੱਤੇ ਮਾਰੇ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਜੀਵ ਵੀ ਆ ਗਏ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਪੁਲਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਕੋਲ ਸੀ, ਤਦੋਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਥਾਂ ਲਈ ਵੈਰਾਗ ਆ ਗਿਆ। ਜਿਥੇ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਹੋਈ, ਉਥੇ ਉਹ ਜਲੇਸ਼ਵਰ—ਜਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ ਵਿਚ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਕੁਝ ਵਾਪਰਿਆ, ਉਥੇ ਇੱਕ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਉਥੇ ਸਭ ਕੁਝ ਭੁੱਲਭੁੱਲਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਗਿਆ। ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਖੇਤ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਨੰਦੀ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਥਾਂ ਦੇਵਾਟਾ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਥੇ ਦੇਵਤੇ ਆਉਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ। ਉਥੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਾਨ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਤੇ ਮਹਾਦੇਵ, ਸਾਲੰਕਾਯਨ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਹ ਵੱਡੇ ਯੋਗੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਤ੍ਰਿਜਟਾਵਾਂ ਤੋਂ ਤਿੰਨ ਨਦੀਆਂ ਨਿਕਲੀਆਂ, ਜੋ ਵਾਕਈ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲਾ ਤੀਰਥ ਤ੍ਰਿਜਟਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਸਾਲਗ੍ਰਾਮ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਕੋਈ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਪੂਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।