ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਇਹ ਹੋਵੇਗੀ, ਉਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਮੈਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ—ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਇਥੇ, ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਰਹਾਂਗੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਇੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨਿਸ਼ਚਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮੋਖਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਦੇ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ, ਉਹੋ ਜਿਹੀ ਹੋਰ ਕਿਹੜੀ ਨਦੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਗੰਗਾ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਵੀ ਨਦੀ ਇਸ ਦੀ ਬਰਾਬਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਗੰਡਕੀ ਨਾਲ ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਦੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦੇਵਿਕਾ ਸੀ, ਮਿਲ ਗਈ। ਜਿੱਥੇ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਖਰਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਧੀ, ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੀ, ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ। ਉਹ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਦੁਲਭ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇ—ਜਯਾ ਅਤੇ ਵਿਜਯਾ। ਤ੍ਰਿਣਬਿੰਦੂ ਤੋਂ ਵੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਤਾਂ ਸਨ, ਪਰ ਦਿਖਣ ਵਿੱਚ ਨੇਕ-ਦਿਲ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਹਰੀ ਵਿੱਚ ਲਾਈ ਰੱਖ ਕੇ, ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਹਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਰ ਦਿੱਤਾ। ਯਜਨ ਦੀ ਪੂਰਨਤਾ ਉਪਰੰਤ, ਰਾਜਾ ਵਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਯਜਨ ਸਮਾਗਰੀ ਵੰਡਣ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਉਦੋਂ ਵਿਜਯਾ ਨੇ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜੋ ਤੂੰ ਲੈ ਲਿਆ, ਉਹ ਉਸਦਾ ਹੈ।" "ਤੂੰ ਜੋ ਚੀਜ਼ ਲੈ ਲਈ, ਉਹ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਇਸ ਲਈ ਮਗਰਮੱਛ ਬਣ ਜਾ।" "ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਐਵੇਂ ਗੱਲ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹਾਥੀ ਬਣ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੁਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਪਿਛਲੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਗੰਡਕੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਗਰਮੱਛ ਵਜੋਂ ਜਨਮਿਆ। ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਿਆਂ, ਉਹ ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਖਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਖੇਡਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਦੋਵੇਂ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਫਿਰਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਆਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਪੀਤਾ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਖੇਡਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਪਰ ਮਗਰਮੱਛ, ਜੋ ਪੁਰਾਣੀ ਦੁਸ਼ਮਣੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਘਸੀਟ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਟੱਕਰ ਹੋਈ, ਦੰਦ ਟੁੱਟ ਗਏ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਹੋਈ। ਉਥੇ ਕਈ ਹੋਰ ਜੀਵ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਕਰਕੇ ਮਾਰੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਹਰੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਬੁਲਾਏ ਗਏ। ਹਾਥੀ ਵਲੋਂ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਪੱਥਰ ਸੁੱਟੇ ਜਾਂਦੇ, ਜੋ ਹਰੀ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਟਕਰਾਉਂਦੇ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ (ਸ਼ਿਲਾ) ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਏ। ਹੇ ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਭਰਤ ਪુલਸਤਿਆ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇ ਨੇੜੇ ਸੀ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉਥੇ ਵਾਸਤਵਿਕ ਵੈਰਾਗ ਆ ਗਿਆ। ਇਥੇ, ਜਿਥੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ, ਉਹ ਜਲੇਸ਼ਵਰ—ਜਲਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ—ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀਏ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ, ਜਿਥੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰੀ ਉਹ (ਸ਼ਿਲਾ) ਡਿੱਗੀ, ਉਥੇ ਹੀ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਬਣ ਗਿਆ। ਜਿਹੜਾ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਤਪਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ, ਮੈਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਚਕਰ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਵਿਖਰ ਗਿਆ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਢੱਕ ਗਿਆ।