ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਸ ਥਾਂ ਤੇ ਮੈਂ ਆਪ ਹੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦੀ ਹਾਂ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੱਕਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਐਸੇ ਪੱਥਰ ਹਨ ਜੋ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੱਥਰ ਚੱਕਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਵੀ ਹਨ। ਇਸ ਥਾਂ ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਰਵੋਚ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ ਉਹ ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਆੰਬਕ (ਸ਼ਿਵ) ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ: "ਮੈਂ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਤੇਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਜੋ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਜਿਸਦੇ ਚਮਕਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡਮਰੂ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਿਸਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਲਦ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਸੰਹਾਰੀ, ਮਹਾਕਾਲ, ਅੰਧਕ ਆਦਿਕਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰੀ; ਜਿਸਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਜਨੇਊ ਵਾਂਗ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਸਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਨੇ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸ਼ਰਮ ਬਣਾਇਆ।" ਫਿਰ ਤ੍ਰਿਆੰਬਕ ਨੇ ਸੋਮਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: "ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" ਸੋਮਾ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਇਸ ਲਿੰਗ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਨੋ-ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।" ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਤੇ ਤੇਰੇ ਇਸ ਥਾਂ ਉੱਤੇ, ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਗੌਰੱਖਕ, ਮੇਰਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਸਰਵੋਚ ਰੂਪ, ਹੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿਹਨ ਵਾਲੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵੱਸੇਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰ ਦਿਆਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪਾਉਣਾ ਔਖਾ ਹੈ।" "ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੇ ਕਲਾ ਦੇ ਖਜ਼ਾਨੇ, ਅਸੀਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਲਈ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜੋ ਪੱਥਰ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਿਲਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—'ਕਾਸ਼ ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ'—ਇਹ ਇੱਛਾ ਰਖਦੇ ਹੋਏ, ਰੇਵਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵਰ ਮਿਲੇ, ਹੇ ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿਹਨ ਵਾਲੇ।" "ਲਿੰਗ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗਣੇਸ਼ ਜੀ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਦੂਜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈਂ, ਜਲ-ਮਈ ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰ ਪਾ ਕੇ, ਰੇਵਾ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਈ। ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ, ਗੰਡਕੀ ਨੇ ਵੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਗਿਆਨਵਾਨ। ਸੌ ਦਿਵ੍ਯ ਸਾਲਾਂ ਤਕ ਉਸਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰਿਆ। ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ: "ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਚਰਿਤਾ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।" ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਗੰਡਕੀ ਨੇ ਸੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਵੀ ਵੇਖਣਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਇਸ ਲਈ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਰੁਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ, ਜਿਸਦਾ ਨਾ ਆਰੰਭ ਹੈ ਨਾ ਅੰਤ, ਜੋ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ—ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਆਦਿ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਤੇਰੀ ਹੀ ਹੈ।" "ਪੁਰੁਸ਼ ਗੁਣ-ਰਹਿਤ, ਅਵ੍ਯਕਤ, ਚੇਤਨ ਸਰੂਪ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਕਰਤਾ-ਭਾਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਤਿੰਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਇਹ ਹੋਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਹੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਲਾਲ ਗੁਲਾਬੀ ਫੁੱਲ ਸਾਫ਼ ਕੱਚ ਵਿੱਚ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿਕ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਹੈਂ, ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ।