ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਪਤ ਰਾਜ਼ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀਏ, ਦਵਾਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਇਕ ਸੁਭਾਗਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਜੋ ਸਭ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਵਸੁਧਾ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਗਯਵਤੀ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਵਸੁੰਧਰਾ, ਉਸ ਨੇ ਪਿੰਡਾਰਕਾ, ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ, ਵਿੱਚ ਆਗਮਨ ਕੀਤਾ। ਪਹਿਲਾਂ, ਇਸ਼ਵਰ—ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ—ਉਥੇ ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਮੈਂ ਵੀ, ਵਸੁੰਧਰਾ, ਇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਿਹਾ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸੰਭਾਲ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ, ਜੋ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਦੇ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਥੇ, ਸੋਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਲਿੰਗਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮ ਚਮਕਦਾਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਤ੍ਰਯੰਬਕਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਸੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਂ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਤਿੰਨ-ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਉਸ ਦਿਵਯ ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਮਸਤਕ 'ਤੇ ਅਰਧ-ਚੰਦ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਸਭ ਦੇਵ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚਮਕਦਾ ਡਮਰੂ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਲਦ ਹੈ; ਤਿੰਨ ਪੁਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਸਕ, ਮਹਾ-ਕਾਲ, ਅੰਧਕਾਦਿ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ; ਜਿਸ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਸੱਪ ਜਨੇਊ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਰੁਦ੍ਰਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਹੈ; ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗ, ਚੰਦ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਹਨ, ਜੋ ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲੋਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਸ਼ੰਭੂ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਿਮਾਲਾ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਬਣਾਇਆ। ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਮੰਗ।” ਸੋਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਸ ਲਿੰਗਾ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਮਨ-ਚਾਹੀ ਇਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਤੇਰੇ ਇਸ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ, ਅੱਜ ਤੋਂ, ਹੇ ਗੋ-ਰੱਖਕ, ਮੇਰੀ ਇਕ ਹੋਰ ਉੱਚਤਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਹੇ ਚੰਦ-ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਥੇ ਵੱਸੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਵਰਦਾਨ ਦੇਵਾਂਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਕਲਾ-ਰਤਨ, ਇਹ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਪਹਾੜਾਂ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ-ਸ਼ਿਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸ਼ਿਲਾ—ਇਹ ਪੱਥਰ, ‘ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੋਵੇ’ ਦੀ ਇਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਰੇਵਾ ਨੂੰ ਵੀ, ਹੇ ਚੰਦ-ਚਿੰਨ੍ਹਤ, ਇਹ ਵਰਦਾਨ ਮਿਲੇ। ਲਿੰਗਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਗਣੇਸ਼ ਸਾਹਿਬ ਅੱਗੇ, ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਂਗ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਲ-ਮਈ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਦਾਨ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰੇਵਾ ਮੇਰੇ ਦਰ ਤੇ ਆਈ। ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਗੰਡਕੀ ਨੇ ਵੀ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰੀ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ। ਸੋ ਦਿਵਯ ਸਾਲ ਤਕ ਉਸ ਨੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ ਤਪ ਕਰੀ। ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ: “ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਸਤਕਰਮੀ, ਜੋ ਵਰਦਾਨ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਮੰਗ।