ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੰਦਰ ਪర్వਤ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਗੁਪਤ, ਦੈਵੀ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਸਾਥੀ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਵਾਰ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਉੱਚੇ ਵਿਂਧਿਆ ਸ਼ਿਖਰ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵਿਚ ਲਗਾ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਵਿਅਕਤੀ, ਉਹ ਉਥੇ ਹੀ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਜਾ ਕੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਿਰਫ ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਠ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਹੈ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਇਕ ਹੋਰ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦਿਨ ਅਤੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਹੀ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਸੁਣਾਉਂਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਆਪ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਹੈ। ਹਲ ਅਤੇ ਮੋਸਲ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਮੇਰੀ ਦਿਵਿਆ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਇਹ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਮੰਦਰ ਦੇ ਮਹੱਤਵ ਦੀ ਵਰਣਨਾ' ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੋ ਚਾਲੀਹਵਾਂ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ, ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜਦ ਧਰਤੀ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂੰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਸਥਾਨ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚਾ ਹੈ।" ਤਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਸਰਵੰਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਯਾਦਵ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਅਕਤੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਉਹ ਦਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਫਿਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਫਿਰ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਪਿੰਡਾਰਕਾ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਥੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸਭ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਏ। ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਸੀ। ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ ਵਿਚ, ਭਗਵਾਨ ਹਰਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਮੱਛੀ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਆਪ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਹਾੜ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਡੀ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਚੱਕਰ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਤਾਂ ਹੋਰ ਵੱਧ। ਉਥੇ ਸ਼ਿਵ ਜੀ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਹਨ, ਅਤੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਨਾਭੀ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਵੀ ਹਨ। ਉਥੇ ਸੋਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਸਰਵੋਤਮ ਲਿੰਗ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਸ਼ਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸੋਮਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ, ਵਰਦਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਤ੍ਰਿਅੰਬਕ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਸੋਮਾ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ ਪੰਜ-ਮੁਖੀ, ਨੀਲੇ ਗਲੇ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ, ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਚਮਕਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਡਮਰੂ ਫੜੇ, ਅਤੇ ਬੈਲ ਦੇ ਝੰਡੇ ਵਾਲੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।