ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮਨੁੱਖ ਜਦੋਂ ਆਪਣਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਥੇ ਹੀ ਉਹ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਦੇ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਖੋਹ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਥੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪੰਜ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ। ਇਥੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਵੀ ਇੱਕ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਕਰਤੱਬ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਆਖਰੀ ਸਾਹ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਰ ਦੇ ਦੱਖਣ ਅਤੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ ਇਥੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਹਾਨ ਮੰਦਰ ਦੇ ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੌਜੂਦਗੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਵਾਰ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਚਕਵਰਤੀ ਰਾਜਾ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਉੱਤਰੀ-ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ, ਉੱਚੇ ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਸ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਉਹ ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਸਿਰਫ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਕੇ ਉਥੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਹੀ ਕਾਫੀ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਅੱਠ ਰਾਤਾਂ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਪੱਛਮ ਪਾਸੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਇਥੇ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਚੱਕਰ ਦੀ ਵਰਣਨਾ ਸੁਣ। ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਖੁਦ ਖੜਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਚੱਕਰ ਹੈ, ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਹੈ। ਹਲ ਅਤੇ ਮੂਸਲ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਸਾਹਮਣੇ ਹੈ। ਕਈ ਲੋਕ ਇਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੇਰੀ ਦਿਵਯ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੇਠ ਭੁਲੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਦਰ ਦੇ ਮਹਾਤਮ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਤਿੰਨਤਾਲੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿਚ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਮੰਦਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੋਮੇਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਲਿੰਗਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਸੰਗਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਆਖਿਆ: "ਹੇ ਵਿਸ਼ਣੁ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਥਾਂ ਦੱਸੋ ਜੋ ਮੰਦਰ ਤੋਂ ਵੀ ਉੱਚੀ ਹੈ।" ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਗੁਪਤ ਸਥਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਦੁਆਪਰ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਯਦੂ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਹੇ ਵਸੁਧਾ, ਹਰ ਅੰਗ ਵਿਚ ਸੁੰਦਰ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਜਨਮ ਲਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਯਦਵਾਂ ਦਾ ਸਰਵੋਤਮ ਵਿਅਕਤੀ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਲਈ ਦੱਸਾਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ। ਫਿਰ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਉਹ ਪਿੰਡਾਰਕ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਗਈ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਥੇ ਈਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਨਾਥ ਹਨ, ਸਥਾਪਤ ਹੋਏ ਸਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਥੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੀ।