ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਦੀ ਆਦਿ, ਲੁਕਾਈ ਹੋਈ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਮੱਧ ਰਹਿਤ, ਰਜੋ-ਦਸ਼ਾ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਦਿਵਯਾ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੀ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਜੋ ਔਰਤਾਂ ਰਜੋ-ਦਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨਾ ਤਾਂ ਔਰਤ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਮਰਦ ਕਦੇ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਸਭ ਜੀਵ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇੰਦਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਜੋ ਵੀ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜੀਵਨ ਵਤੀਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਚਾਹੇ ਔਰਤ ਹੋਣ, ਮਰਦ ਜਾਂ ਤ੍ਰਿਤੀਯ ਲਿੰਗ—ਉਹ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ, ਅਜੇ ਵੀ, ਅੱਜ ਦੇ ਲੋਕ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ-ਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਉ, ਸੈਂਕੜੇ ਪੁੱਤਰ-ਪਤਨੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਪਰਦੇ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਮੋਹ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਂ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਉ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ। ਹਰ ਜੀਵ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਿਲਾਪ ਵੀ ਚਿਰਦੀਕ ਨਹੀਂ, ਸਿਰਫ ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਲਈ—ਕਦੇ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ, ਕਦੇ ਇੱਕ ਸਾਲ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤਿਆਗ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਪਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਹੈ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਹ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋ ਬਿਆਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਸੀ "ਗੁਪਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ।" ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੁਬਾਰਾ ਮੰਦਾਰਾ ਪర్వਤ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਾਹਨਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਨਾਮਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ। ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੰਦਾਰਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। ਲੋਕ ਉੱਥੇ ਕੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਉੱਥੇ ਕੀ ਗੁਪਤਤਾ ਹੈ, ਕੀ ਰਾਜ ਹੈ?" ਤਦ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਦਾ ਰਾਜ ਦੱਸਾਂਗਾ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਮੈਂ ਮੰਦਾਰਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਦ ਮੰਦਾਰਾ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਮੈਦਾਨੀ ਪੱਥਰ ਦਾ ਸਥਾਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁਹਾਵਣਾ ਤੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਸੀ। ਸੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਮੰਦਾਰਾ ਰੁੱਖ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਚੰਭਾ। ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਇਸ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੇ ਉਹ ਉੱਥੇ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ ਪਾਸੇ ਪ੍ਰਪਣਾ ਨਾਮਕ ਪਹਾੜ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਸਨਾਨਕੁੰਡ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਉੱਥੇ ਇੱਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਭ ਕਰਤਵ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ ਇਥੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਉੱਤਰੀ-ਪੂਰਬੀ ਪਾਸੇ ਵੈਕੁੰਠ ਦਾ ਗੁਪਤ ਕਾਰਣ ਹੈ। ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਸੁੰਦਰ ਵਰੰਗਨਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਤਲ ਧਾਰ ਵਾਲੀ ਧਾਰਾ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਵੀ, ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਦਾਰਾ ਪਹਾੜ, ਉਸਦੇ ਰੁੱਖ, ਕੁੰਡ ਅਤੇ ਧਾਰਾ—ਇਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।