ਸੁਣੋ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਵਰਨਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ—ਜੇ ਕੋਈ ਤੀਜੇ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਮਾਂ ਉਚਿਤ ਹੋਵੇ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਸਭ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ ਕ੍ਰੋਧ ਜਾਂ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਵੰਜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦਾ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਗਿਆਨ, ਯੋਗ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ—ਇਹ ਸਭ ਮਨ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਮਾਂ ਆਉਣ ਤੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਚੌਥਾ ਦਿਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਦੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨ੍ਹਾ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਇਹ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਰੂਤ, ਗੁਪਤ, ਅੰਤਹੀਨ, ਮੱਧ, ਰਜੋਵਤੀ, ਹੇ ਦਿਵਯਾ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।" ਇਸ ਮੰਤਰ ਰਾਹੀਂ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜੋ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਰਜੋਦਰਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਨ ਤ ਕੋਈ ਸਤ੍ਰੀ ਤੇ ਨ ਕੋਈ ਪੁਰਖ ਅਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਹਰ ਕੋਈ, ਹਰ ਰੋਜ਼, ਹੇ ਮੰਗਲਮਈ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਇਕਾਗਰ ਮਨ ਹੋ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਕੇ, ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਸਤ੍ਰੀ, ਪੁਰਖ ਜਾਂ ਨਪੁੰਸਕ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਅੱਜ ਵੀ, ਜੋ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰਕ ਮੋਹ ਵਿਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ। ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਮਾਵਾਂ-ਪਿਉਂ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪੁੱਤਰਾਂ-ਪਤਨੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਮੋਹ-ਅਗਿਆਨ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮਾਂ ਇਕ ਪਾਸੇ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਉਂ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ; ਜੀਵ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਕਦੇ ਮਹੀਨਾ, ਕਦੇ ਸਾਲ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਵੈਰਾਗ ਦਾ ਵਿਧਾਨ ਜਾਣ ਲਿਆ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਵਸਤੂ ਹੈ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਗੁਪਤ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਨਾਮਕ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ 142ਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਲੀਆਂ ਵਾਲੀ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੰਦਾਰਾ ਪਹਾੜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੇਰਵਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਜਾਹਨਵੀ (ਗੰਗਾ) ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ, ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਰਾਮਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇਕ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਜੀਵ ਵੱਸਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਨਾਰਾਯਣ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਧਰਮ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਮੰਦਾਰਾ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਜੋ ਦਿਵਯ ਧਰਮ ਅਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਲੋਕ ਉਥੇ ਕੀ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਮੰਦਾਰਾ ਦੇ ਗੁਪਤ ਰਾਜ ਕੀ ਹਨ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਕਿਹੜਾ ਅਦਭੁਤ ਭੇਦ ਹੈ?" ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਮੰਦਾਰਾ ਦਾ ਮਹਾਨ ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਮੰਦਾਰਾ ਪੂਰੇ ਵਿਖਾਵੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਮੈਂ ਉਥੇ ਖੇਡ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਮੈਂ ਮੰਦਾਰਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵਿਚਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਵਿਂਧਿਆ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਮੰਦਾਰਾ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਰੁੱਖ ਵੀ ਹੈ। ਉਥੇ ਪੱਥਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਬਹੁਤ ਸੁਹਾਵਣੀ ਤੇ ਆਕਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਮੰਦਾਰਾ ਰੁੱਖ ਬਾਰੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਚੀਜ਼—ਉਥੇ ਦੁਪਹਿਰ ਵੇਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਦਰਸ਼ਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।