ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਰੂਪ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਆਪਣੇ ਅਸਲ ਸਵਰੂਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਰਮ ਅਵਸਥਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਥੇ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਥਾ ਵਿੱਚ, ਬਦਰੀਕਾ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦੇ ਵਰਣਨ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਸੌ ਇਕਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਦਾ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਕੋਮਲ ਸਵਭਾਵ ਨਾਲ, ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੱਸਿਆ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰੀਰਕ ਤਾਕਤ ਘੱਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਪੁਰਖ ਰਜੋ ਗੁਣ ਦੇ ਮਾਧਿਅਮ ਨਾਲ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।” ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਪਰਮ ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸੁਖਦਾਇਕ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਹੜੀ ਸਤ੍ਰੀ ਰਜੋ-ਗੁਣ ਨਾਲ ਸਪਰਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਰਹੇ, ਜੇਕਰ ਉਹ ਖਾਣ ਜਾਂ ਸ਼ਰੀਰ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਰਜਸਵਲਾ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਆਦਿ, ਅਨਾਦਿ, ਅੰਤ ਰਹਿਤ, ਅਜਨਮਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੀਆਂ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਰਜਸਵਲਾ ਸਤ੍ਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਕਦੇ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਪੰਜਵੇਂ ਦਿਨ, ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਉਹ ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਮਨ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਲਗਾ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਉਹ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?” ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਗ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ, ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਯੋਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਗ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਵਿਰਾਗ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ, ਇਹ ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਜਿਹੜੇ ਸਮ-ਚਿੱਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮਲਿਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖੋ। ਜੇਕਰ ਮਨ ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਸਮ ਰਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਪੱਤੇ ਉੱਤੇ ਪਾਣੀ ਵਾਂਗ ਅਲੱਗ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਨ, ਇਕ ਪਲ, ਛਣਕ ਜਾਂ ਅੱਧ ਪਲ ਲਈ, ਜੋ ਦਿਨ-ਰਾਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਾਗਦੇ ਜਾਂ ਸੁੱਤੇ, ਸੁਣਦੇ ਜਾਂ ਵੇਖਦੇ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਪਾਪੀ ਚੰਡਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਗਲਤ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਹੋਇਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਜਾਂ ਜੋ ਯੱਗ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਗਿਆਨ ਤੇ ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸੁਧ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਹੜੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਮਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਚਮੁਚ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਪਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਭਟਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਨੀਚ ਮਨੁੱਖ, ਉਹ ਦੁੱਖ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਗਿਆਨ ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਜਦਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਪਹਿਲਾਂ ਰਚਿਆ ਸੀ। ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਦਸ ਪੂਰਵਜ ਤੇ ਦਸ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਪਿਛਲੇ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਛਾ ਤੇ ਮੋਹ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਸਨੂੰ ਤੀਜੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਨਹੀਂ ਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ, ਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਚੌਥੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸਨੂੰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਸਾਫ ਕੱਪੜੇ ਪਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਪਿਤਰ ਉਸ ਦਾ ਵੀਰਜ ਪੀ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।