ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਵਰਨਣ ਕਰਦਿਆਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਮੁਕਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਥਾਂ ਬੜੀ ਹੀ ਧੰਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਤੇ ਕੋਕਾ ਨਦੀਆਂ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਇਕ ਦਿਨ ਤੇ ਇਕ ਰਾਤ ਟਿਕ ਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਜਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਉਹ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਥਾਂ, ਜਿੱਥੇ ਤਿੰਨ ਧਾਰਾਵਾਂ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਨਦੀ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਮੱਛੀ ਦਿੱਸ ਜਾਵੇ, ਜਾਂ ਯਜਮਾਨ ਨੂੰ ਉਹ ਮੱਛੀ ਮੁੜ ਦਿੱਸ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਕੋਈ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੜੀ ਹੀ ਗੁਪਤ ਥਾਂ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਮੱਛੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਮੱਛੀ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਰਾਜ਼ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਜੋ ਕੋਕਾਮੁਖ ਨਾਮ ਦਾ ਖੇਤਰ ਹੈ, ਉਹ ਪੰਜ ਯੋਜਨ ਚੌੜਾ ਹੈ। ਇਹ ਥਾਂ ਪੱਥਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਕੋਈ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਕਾਮੁਖ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਥਾਂ ਸਾਰੇ ਰਾਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਨਾ ਤਾਂ ਸਾਂਖਿਆ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਯੋਗ ਰਾਹੀਂ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਿਹੜੀ ਇੱਥੇ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਗੱਲ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਜੋ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਕੋਕਾਮੁਖ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਜਾਂ ਮਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰੇ ਉੱਠ ਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੂਣਦਾ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬੜਾ ਹੀ ਧੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਏਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੋਕਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਹ ਵਰਣਨ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕੀਤੀ। ਹਿਮਾਲਿਆਂ ਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ ਉੱਤੇ, ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਮਨੁੱਖ, ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਮੇਰਾ ਇਹ ਖੇਤਰ ਹਿਮਪਾਤ ਵਾਲੇ ਪੱਥਰਾਂ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਲੱਭ ਹੈ। ਉਥੇ ਬ੍ਰਹਮਕੁੰਡ ਨਾਮਕ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਸਵੈ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ, ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉੱਚੀ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅੱਗੀ-ਸਤ੍ਯ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਮੇਰੀ ਬਦਰੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਇੰਦਰ-ਲੋਕ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਧਾਰਾ ਮੁੜ ਵਗਦੀ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਪੰਜ ਧਾਰਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਪੰਚਸ਼ਿਖਾ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੇ ਤਪ ਕਰਕੇ ਉਥੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਚਤੁਹਸ੍ਰੋਤ ਨਾਮਕ ਪਰਸਿੱਧ ਥਾਂ ਹੈ। ਉਥੇ ਵੀ ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਇਕ ਰਾਤ ਉਪਵਾਸ ਕਰਕੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਖਾਸ ਖੇਤਰਾਂ—ਕੋਕਾਮੁਖ ਅਤੇ ਬਦਰੀਕਾਸ਼੍ਰਮ—ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਅਤੇ ਉਥੇ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸੁਣਾਈ।