ਸੁਣੋ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਉੱਤੇ ਵਾਪਰਿਆ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ। ਇੱਕ ਸਮੇਂ, ਆਪਣੇ ਪਿਛਲੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਹੋਰ ਆਖਿਆ, "ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, "ਉਹ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ," ਕਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਪੂਰਨ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲਤਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਪਤਝੜ ਦੀ ਚੰਨਣੀ ਰਾਤ ਦਾ ਚਾਨਣ। ਉਸ ਨੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰਕਾਰ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਈ। ਮੇਰੇ ਜਾਗਦੇ ਹੋਏ, ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਇਹ ਗੁਣਗਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਮੋਹ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਹੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਗੀਤ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਭਾ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ। ਨੌ ਹਜ਼ਾਰ ਨੌ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ, ਉਹ ਕੁਬੇਰ ਦੇ ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਪਰ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਲਈ ਸੁਤੰਤਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਜਦ ਉਹ ਨੱਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸੁਣ: ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਕੱਟ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਤੀਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਦਾ ਫਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਉਹਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੰਬੂਦਵੀਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਉਹ ਜੀਵ ਦਸ ਪੂਰਵਜਾਂ ਅਤੇ ਦਸ ਉੱਤਰਜਾਂ ਨੂੰ ਤਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਭਾਗਵਤ ਗ੍ਰੰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਉਹ ਆਪ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸਫਲਤਾ, ਮੰਗਲਤਾ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਨਿੰਦਾ ਵਾਸਤੇ ਨਾ ਪੜ੍ਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਿਵਯ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ, ਚੰਡਾਲ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਰਾਕਸ਼ਸ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ, "ਵਰਾਹ ਮਹਾਤਮ" ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੋ ਉਨਤਾਲੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਕੋਕਾਮੁਖ (ਬਦਰੀ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੜੇ ਤੀਰਥ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਉਹ ਤਾਂ ਮੈਂ ਸੁਣ ਲਏ। ਪਰ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹੋ?" ਤਦ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿੱਥੇ ਮੈਂ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਸਥਾਨ ਜਿਹੜਾ ਕੋਕਾਮੁਖ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਉਹੀ ਲੋਹਾਰਗਲ ਨਾਮਕ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮਲੇਛਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਦੇਖ, ਆਪਣੇ ਤੀਰਥ ਸਥਾਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰਾ ਨਿਵਾਸ—ਇਹ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਚਲਦੀ-ਫਿਰਦੀ ਤੇ ਅਡੋਲ—ਸਭ ਕੁਝ ਮੇਰਾ ਹੀ ਘਰ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਮੇਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਗੁਪਤਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਮੇਰੇ ਚਾਹਤ ਦੇ ਰਸਤੇ ਨੂੰ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਉਹ ਉੱਤਮ ਕੋਕਾਮੁਖ ਕਿਵੇਂ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ।" ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਕੋਕਾਮੁਖ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕੋਈ ਸਥਾਨ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਹੋਰ ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿਆਰਾ ਹੈ। ਪਰ ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਕੋਕਾਮੁਖ ਜਾਂ ਕੇ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ... ਜਿਹੜੇ ਵੀ ਤੂੰ ਤੀਰਥ ਪੁੱਛੇ ਹਨ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੋਈ ਵੀ, ਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਸੀ, ਨਾ ਅੱਗੇ ਹੋਵੇਗਾ, ਜੋ ਕੋਕਾਮੁਖ ਬਰਾਬਰ ਹੋਵੇ।" ਉਹ ਮੇਰਾ ਪਰਮ ਰੂਪ, ਜੋ ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ... ਇਹ ਹੈ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਕਥਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।