ਇੱਕ ਵਾਰ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥ, ਚਟਣ ਵਾਲੀਆਂ, ਚੁਸਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਸਦਾਂ—ਸਭ ਕੁਝ—ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਓ।" ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਹਿਲ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਵਿਸਾਲ ਸੀ, ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਤੇ ਨੌਕਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਅੰਦਰ ਪਹੁੰਚੇ, ਤਦ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਰਮੁਖ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਯ ਰਤਨ ਚੁੱਕਿਆ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਤੁਹਾਡੀ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਭੇਜਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਸ਼ੁਭ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰਤਨ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਇਕांत ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੁੰਦਰ, ਦਿਵਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਥੋਂ ਉਭਰ ਆਈਆਂ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਨਰਮ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ, ਰੂਪਦਾਰ ਗਲ੍ਹਾਂ, ਮੋਹਕ ਸਰੀਰ, ਵਧੀਆ ਵਾਲ ਅਤੇ ਖੂਬਸੂਰਤ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ; ਕੁਝ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਚੁੱਕੇ ਅਤੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਨੌਕਰਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ, ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ, ਸਿਰਫ਼ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਨੌਕਰਾਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਮਰਦਾਂ ਨੂੰ ਰਾਜਮਾਰਗ ਤੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕਰਵਾਇਆ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਵਾਦਨ ਹੋਏ; ਜਦ ਰਾਜਾ ਨ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੱਚੀਆਂ, ਕੁਝ ਨੇ ਗੀਤ ਗਾਏ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵਯ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ। ਚਮਤਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਕੀ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤਪस्या ਦੀ, ਜਾਂ ਰਤਨ ਦੀ?" ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਚ ਕੋਟਿ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਵੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਤਕ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਖਾਣ-ਪੀਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਕ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਚੱਲਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਤ ਆ ਗਈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਚੰਦ, ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਸਾਥੀ, ਆਪਣੀ ਮਿੱਠੀ ਚਮਕ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭ੍ਰਿਗੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਆਚਾਰਿਆ, ਕਾਲੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਉਭਰੇ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਹ ਚਮਕੇ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਏ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਲਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਰਾਹੂ, ਫਿੱਕਾ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਸੁਭਾਵ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। 'ਸ਼ੁਭ ਚਿੱਟਾ' ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਚਕਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੀਸਣ ਵਾਲੀ ਪਥਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਉਥੇ ਧੂਮकेतੂ ਵੱਡਾ ਹਨੇਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਚਤੁਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਲ-ਫਿਰ ਸਾਫ਼ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ, ਬੁਧ ਦੇ ਉਤਪਤ ਨਾਲ ਬੁਧੀ ਵਿੱਚ ਤੇਜ਼ੀ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲੰਬੀ ਸਮੇਂ ਦੀ ਇੱਛਾ, ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਰੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਧੂਮकेतੂ ਲੰਬੀ ਵਾਰ ਲਈ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਪੀਲਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਟਿਕਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੰਦ ਲੋਕ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਧ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦੇ। ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਲੋਕ ਹਰ ਪੜਾਅ ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਉੱਚ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਲ ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਉੱਚਾਈ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵੈਦਿਕ ਕਰਮ ਕਦੇ ਵੀ ਹੋਰ ਰਸਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੇਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਵਾਈਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਲੰਬੀ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਾਗ ਅਤੇ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਅਣਪਹੁੰਚ ਵਸਤੂ ਵੀ ਪੱਕੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਰਾਤ, ਅਜੈ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ, ਵਾਫ਼ਦਾਰ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਵਧੀਆ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ, ਸੁਭ-ਸੇਵਾ ਲਈ ਵਿਅਤੀਤ ਹੋਈ। ਉਸ ਰਾਤ, ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਛੋਣੇ ਲਗਾਏ ਗਏ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਔਰਤਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਸੋਭਾ ਵਧਾ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜਮੀਨਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਘਿਰਾਵਟ ਵਿੱਚ, ਆਸਮਾਨੀ ਇੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ, ਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਅਰਾਮ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ ਚੰਗੀ ਨੀਂਦ ਲੈ ਗਏ। ਜਦ ਰਾਤ ਲੰਘੀ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਘਰ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚਮਕਦਾਰ ਆਸਨ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ। ਬਾਰ-ਬਾਰ ਸੋਚਦਿਆਂ, "ਮੈਂ ਉਹ ਰਤਨ ਕਿਵੇਂ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ?" ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯ ਨੇ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਇਹ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰਤਨ ਉਸ ਤੋਂ ਲੈ ਲਵਾਂਗਾ," ਅਤੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਥੋੜ੍ਹਾ ਦੂਰ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀ ਵੀਰੋਚਨ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਰਮੁਖ ਕੋਲ ਰਤਨ ਮੰਗਣ ਭੇਜਿਆ। ਮੰਤਰੀ, ਰਿਸ਼ੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਪੁੱਛਣ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਭੰਡਾਰ, ਉਹ ਰਤਨ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ।" ਮੰਤਰੀ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੌਰਮੁਖ ਰਿਸ਼ੀ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਖਿਆ, "ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਰਾਜਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਫਿਰ ਰਾਜਾ ਬਣ ਕੇ, ਇਤਨਾ ਮੰਗਤਿਆਂ ਕਿਵੇਂ ਮੰਗਦੇ ਹੋ?" "ਇਹ ਗੱਲ ਖੋਟੇ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੂੰਹੋਂ ਕਹੋ: 'ਤੁਰ ਜਾ, ਓ ਮੰਦਕਰਮੀ, ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਤੇਰੀ ਚੁੱਕੀ ਕਰ ਦੇਵੇ।'" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਵਿੱਤਰ ਘਾਸ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਲੈਣ ਚਲਿਆ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਰਤਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸਕ ਹੈ, ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਰਿਹਾ। ਮੰਤਰੀ, ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਰਜਯ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਵਾਫ਼ਦਾਰ ਨੀਲ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਫੌਰਨ ਜਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਰਤਨ ਹੱਥਿਆ ਲੈ, ਤੇ ਜਲਦੀ ਵਾਪਸ ਆ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲ ਕੇ, ਨੀਲ, ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਲੈ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਜੰਗਲ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।