ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਮੈਂ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਜਾਗ ਉਠੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਨੱਚਣ ਨਾਲ ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿਣ ਦਾ ਕੀ ਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਜ਼ਮੀਨ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਕਰਣ, ਲੀਪਣ, ਜਾਂ ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣ ਨਾਲ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕਰਮ, ਜਾਪ, ਯਜ, ਆਦਿ ਨਾਲ—ਕਿਹੜਾ ਸਤਕਾਰੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ? ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਨੇ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕੀਤੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਆਖੇ: “ਸੁਣੋ, ਸੁੰਦਰੋ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ।” ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, “ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਕਰਮ ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” ਇਕ ਵਾਰ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਖਾ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਅਜੀर्ण ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਉਸ ਥਾਂ ਕੁਝ ਬੱਚੇ ਆਏ, ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਮਰੀ ਹੋਈ ਚਿੜੀ ਲੱਭੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ, “ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ! ਇਹ ਮੇਰੀ ਹੈ!” ਤੇ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਛੀਨਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਫਿਰ, ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਇੱਕ ਨੇ ਉਸ ਚਿੜੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਵਾਗਟੇਲ ਚਿੜੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਵਹਿ ਗਈ। ਅਗਲੇ ਜਨਮ ਵਿਚ, ਉਹ ਇੱਕ ਵਪਾਰੀ ਦੇ ਘਰ ਵਿਚ ਜਨਮਿਆ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਯਜ ਕਰੇ ਸਨ। ਉਹ ਗਿਆਨਵਾਨ, ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਧਰਤੀ। ਇੱਕ ਵਾਰ, ਉਸ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਤੇ ਉਹ ਨੇਕ ਬੱਚਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਵੱਲੋਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਰੋਕਿਆ ਨਹੀਂ ਜਾਵਾਂ।” ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਓ ਦੇ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਏ। “ਜੋ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਆਖੋ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਵੀ ਤੇਰੇ ਦਿਲ ਵਿਚ ਹੈ—ਇਹ ਰਹਿ, ਤੀਹ ਹਜ਼ਾਰ ਗਾਂਵਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਦੂਧ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।” “ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ। ਜੋ ਠੀਕ ਹੈ, ਉਹ ਕਰ; ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਧਨ ਦੇ। ਇੱਥੇ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀਆਂ ਹਨ, ਚੰਗੇ ਘਰ ਦੀਆਂ ਤੇ ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦੀਆਂ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੋਰ ਯਜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੋ—ਅੱਠ ਸੌ ਹਲ ਹਨ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਬਲਦ ਹਨ। ਜਿੰਨਾ ਚਾਹੋ, ਦੋਹਾਂ ਜਨਮੀਆਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੇ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭੁੱਖ ਮਿਟਾ ਸਕਦੇ ਹੋ।” ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਆਖਦਾ: “ਮੈਂ ਗਾਂਵਾਂ ਦੇਣ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਦੋਸਤਾਂ ਲਈ ਧਨ ਦੀ। ਮੈਂ ਵਪਾਰ, ਖੇਤੀ ਜਾਂ ਪਸ਼ੂ ਪਾਲਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਇੱਕ ਹੀ ਉੱਚੀ ਸੋਚ ਹੈ: ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਤਪ ਕਰਣ ਦੀ ਹੈ।” ਪੁੱਤਰ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਮਾਂ-ਪਿਓ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਆਖਦੇ: “ਹੁਣ, ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇਰੇ ਜਨਮ ਨੂੰ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੂੰ ਇਹ ਉਮਰ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲਵੇਂ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਹੈ, ਉਹ ਸੋਚ ਲੈ। ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਸੋਚ ਕਿਹੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਤੂੰ ਸੂਰ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਬਾਰੇ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?” “ਤੂੰ ਅਜੇ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ‘ਮਾਂ’ ਆਖਦਾ ਹੈਂ; ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਸੋਚਿਆ ਗਿਆ?” “ਕਿਸੇ ਵੀ ਘਰ ਜਾਂ ਖੇਤ ਵਿਚ, ਪੁੱਤਰ, ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਕਦੇ ਕਦੇ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਡਰ ਕਰਕੇ, ਲੱਕੜੀ ਚੁੱਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਪਣੀ ਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਪਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ, ਆਖਦਾ: “ਮੈਂ ਉਹ ਅੰਗਾਂ ਵਿਚ ਵੱਸਿਆ ਹਾਂ, ਜਦ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਅੰਬਰੀਓ ਵਜੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਇਹ ਦੋ ਛਾਤੀਆਂ ਮੈਂ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ ਹੋਏ ਚੁਸੀ ਹਨ। ਮਾਂ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮ, ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੀ ਗੁੰਜ ਵਿਚ, ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਪ੍ਰਵਾਹ ਵਾਂਗ ਵਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।