ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸੂਰਜ ਇੱਕਠੇ ਚਮਕਣ, ਤਾਂ ਜੋ ਰੌਸ਼ਨੀ ਉੱਥੇ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਹੋਵੇਗੀ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਥਾਂ 'ਤੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਹਮੰਡ, ਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਖਿਆ, ਹੇ ਦੇਵੀ। ਉਸ ਨੇ ਵਡਿਆਈ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਮਸਤਕ ਨੂੰ ਝੁਕਾਇਆ, ਹਥਾਂ ਜੋੜ ਕੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ: "ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦਿੰਦੇ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੇਰੇ ਭਗਤ ਲਈ ਹੋਵੇ।" ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ, ਇਹ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ, ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਜਾਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਲੁਕ ਗਿਆ, ਤੇ ਗੌਰਮੁਖ ਰਿਸ਼ੀ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਥੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਘਰ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ਜੋ ਹਿਮਾਚਲ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ, ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਤੇ ਸੌ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲਾ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਵਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਅਜਿਹੇ ਘਰ ਲੱਖਾਂ, ਕਰੋੜਾਂ ਵਾਰੀ ਬਣਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਕੰਧਾਂ ਤੇ ਬਾਗ ਬਣਾਏ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਉੱਚ-ਕੁਲ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਅਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ, ਤੇ ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗਾ, ਨਾਗ ਤੇ ਕੇਸਰਾ ਦੇ ਰੁੱਖ ਲਗਾਏ। ਉਹਨਾਂ ਘਰ-ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਕਿਸਮ ਦੇ ਰੁੱਖ ਸੀ; ਹਾਥੀਆਂ ਦੇ ਅਸਤਬਲ ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀਆਂ ਥਾਂਵਾਂ ਵੀ ਬਣਾਈਆਂ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ — ਖਾਣ ਵਾਲਾ, ਚਖਣ ਵਾਲਾ, ਚੁਸਣ ਵਾਲਾ, ਸੁਆਦ ਲਈ — ਤੇ ਪਕਿਆ ਚਾਵਲ, ਸਭ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਸਭ ਕਰ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੋਰ ਸੇਵਕ ਵੀ ਅੰਦਰ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ। ਜਦ ਉਹ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ, ਗੌਰਮੁਖ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰਤਨ ਲਿਆ ਤੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਾਡੇ ਇਸ਼ਨਾਨ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਤੇ ਸੇਵਕ ਭੇਜਾਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵੱਡੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰਤਨ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਿੱਜੀ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜੇ ਅੱਗੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਰਤਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ, ਉੱਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਕੁਵਾਰੀਆਂ ਬਹੁਤ ਨਰਮ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ, ਮੋਹਕ ਗਲਾਂ, ਚੰਗੀ ਜੁੜਾਈ ਵਾਲੀ ਦੇਹ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲ ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸੀ; ਕੁਝ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਲੈ ਕੇ ਆਈਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਮਰਦ ਸੇਵਕ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਲੈ ਕੇ ਆਏ। ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ, ਰਾਜ-ਮਾਰਗ 'ਤੇ, ਤੇ ਘੋੜਿਆਂ-ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਇਆ। ਉੱਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ ਵਜਿਆ; ਜਦ ਰਾਜਾ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕੁਝ ਔਰਤਾਂ ਨੱਚੀਆਂ, ਕੁਝ ਗਾਇਨ ਕਰ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੇਵਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਨੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕੀਤਾ; ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, "ਕੀ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਤਪस्या ਦੀ, ਜਾਂ ਰਤਨ ਦੀ?" ਇਸ਼ਨਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਤੇ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਲਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਐਸੇ ਹੀ ਉਸ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਵੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਤਕ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ, ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਸਮੇਤ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਲਾਲੀਦਾਰ ਚਮਕ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲੱਗਾ। ਫਿਰ ਰਾਤ ਆਈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਰਤ-ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸੁਸਜਿਤ ਸੀ; ਚੰਦ, ਰੋਹਣੀ ਦੀ ਸਹਚਰੀ, ਨਰਮ ਚਮਕ ਫੈਲਾਉਂਦਾ, ਆਪਣੇ ਮਧੁਰ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਹੌਲੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਕਰਦਾ। ਮਹਾਨ ਭ੍ਰਿਗੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਕਾਲੀ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਉਗੇ; ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਚੰਦ ਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਹ ਚਮਕ ਨਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ, ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਆਪਣੀ ਲਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਤੇ ਰਾਹੂ, ਚੰਦ ਦੀ ਚਮਕਦਾਰ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ, ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ; ਸੰਸਾਰ, ਦੇਵ-ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ, ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਨਾਲ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿੰਦਾ। ਚੰਦ ਦੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ, ਜੋ 'ਸ਼ੁਭ-ਸ਼ੁਭ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਦੀ ਪਿਸਾਈ ਵਾਂਗ, ਧੂਮकेतੂ ਵੱਡਾ ਅੰਧਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਚਲਾਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਚਲਣ-ਫਿਰਣ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁੰਦਾ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦਾ, ਬੁਧ ਦੇ ਉਗਣ ਨਾਲ ਬੁਧੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਤੇ ਸੇਵਕਾਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹ, ਜੋ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਪੈਦਾ ਹੋਈ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਪ ਪਾਉਂਦੀ। ਧੂਮਕੇਤੂ ਨੇ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਪੀਲਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਰਾਜੇ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਪੱਕਾ; ਮੰਦ-ਵਿਅਕਤੀ ਕਦੇ ਚੰਗਿਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਚਤੁਰਾਈ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ। ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋਏ ਵੀ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਚਮਕਦੇ; ਉੱਚ-ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਮੂਲ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਂਦੇ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਿਰਣਾਂ ਦੇ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਪਾਉਂਦੇ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਵਰੁਣ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ, ਤਿੰਨ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿੱਤ ਲੈਂਦਾ; ਕੌਸ਼ਿਕ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ, ਵੇਦਿਕ ਕਰਮ ਕਦੇ ਹੋਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ। ਮੇਰਾ ਉਹ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾ ਕੇ ਰਾਜ-ਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ, ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਭਾਗ ਤੇ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਨਿਰੰਤਰ ਯਾਦ ਨਾਲ, ਅਪਹੁੰਚਿਆ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਰਾਤ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਬੀਤੀ, ਜੋ ਅਜੈ ਰਾਜੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ-ਅਮੰਗਲ, ਸੇਵਕਾਂ, ਵਫ਼ਾਦਾਰਾਂ, ਉੱਚ-ਕੁਲ ਘੋੜਿਆਂ-ਹਾਥੀਆਂ, ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਣੇ, ਹੋਰ ਭੇਂਟਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਸੀ। ਉਸ ਰਾਤ, ਵਧੀਆ ਰਤਨਾਂ, ਚਮਕਦਾਰ ਕਪੜਿਆਂ ਨਾਲ ਢਕਿਆ, ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਬਿਸਤਰੇ ਲਗਾਏ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ, ਆਪਣੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਵਧਾਉਂਦੀਆਂ। ਉੱਥੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨਦਾਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰ ਭੇਜ ਦਿੱਤਾ; ਜਦ ਉਹ ਚਲੇ ਗਏ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ, ਵਧੀਆ ਨੀਂਦ ਲਈ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸਵਰਗ ਵਿੱਚ, ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੇਵਕ, ਖੁਸ਼ ਮਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਵਧੀਆ ਨੀਂਦ ਲਈ। ਜਦ ਰਾਤ ਬੀਤ ਗਈ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਔਰਤਾਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ, ਤੇ ਉਹ ਘਰ ਵੀ। ਰਾਜਾ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਚਮਕਦਾਰ ਆਸਨ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬਰਤਨ ਵੀ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ ਹਨ, ਤੇ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ, ਚਿੰਤਿਤ ਹੋਇਆ।