ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭੂ (ਪ੍ਰਥਵੀ), ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਭੁਵ (ਵਾਤਾਵਰਨ), ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਜਨ (ਲੋਕ) ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਮਹ (ਉੱਚਾ ਲੋਕ) ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸੱਚ ਹੋ, ਅਤੇ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਚਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਅਚਲ ਹੈ, ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਰਿਗਵੇਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਵੇਦ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਏ ਹਨ। ਧਰਮ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵੀ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਨਿਕਲਿਆ ਹੈ। ਦਰੱਖਤ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਸਾਂ, ਗਾਂ-ਢੋਰੀ, ਪੰਛੀ, ਅਤੇ ਸੱਪ—all ਕੁਝ, ਹੇ ਜਨਾਰਦਨ, ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਹੀ ਉਪਜੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਰਾਜਾ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਮਹਿਮਾਨ ਵਜੋਂ ਆਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਤਿਥਿਆ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਪਰ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਗਰੀਬ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹਾਂ। ਮੈਨੂੰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਵਾ ਦੇ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਹੱਥ ਲਾਉਂ, ਜੋ ਕੁਝ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਾਂ—ਚਾਹੇ ਉਹ ਦਰੱਖਤ, ਘਾਹ ਜਾਂ ਜੜ ਹੋਵੇ—ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਚਾਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਜਨ ਬਣ ਜਾਣ। ਅਤੇ ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਾਂ, ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸੱਚਾ ਰੂਪ ਦਰਸ਼ਾਇਆ। ਦਇਆ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਮਨ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਬੋਲੇ: “ਬੋਲੋ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਵਰ ਦੱਸੋ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਹੌਲੇ-ਹੌਲੇ ਅੱਖਾਂ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਸ਼ੰਖ ਅਤੇ ਗਦਾ ਸੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ, ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ, ਬਾਰਾਂ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਤੇਜ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵਾਰ ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹ ਜਾਣ, ਉਹੋ ਜਿਹਾ ਉਹ ਮਹਾਤਮਾ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਸੀ। ਉਥੇ, ਇੱਕ ਥਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਅਨੇਕ ਰੂਪ ਦੇਖੇ। ਉਹ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਅੱਖਾਂ ਫਾੜ ਕੇ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਆਖਿਆ: “ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤਾਂ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਭਗਤ ਲਈ ਹੋਵੇ।” ਹੁਣ, ਇਹ ਰਾਜਾ ਆਪਣੇ ਪੂਰੇ لشਕਰ ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਸਮੇਤ ਮੇਰੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਕਰਕੇ ਕੱਲ੍ਹ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਇਕ ਅਤਿ-ਤੇਜਸਵੀ ਮਣੀ ਦਿੱਤੀ। ਇਹ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਪ੍ਰਭੂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਫਿਰ ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਰਮੁਖਾ ਹੋਰ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਆਪਣੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਉੱਥੇ, ਉਹ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਇੱਕ ਐਸਾ ਮਹਲ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਜੋ ਹਿਮਾਲਿਆ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉੱਚਾ, ਚੰਦਨੀ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ, ਅਤੇ ਸੌ ਮੰਜ਼ਿਲਾਂ ਵਾਲਾ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਵਰ ਨਾਲ, ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਐਸੇ ਮਹਲ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਉਸ ਨੇ ਕੰਧਾਂ, ਬਾਗਾਂ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਜਿੱਥੇ ਕੋਕਿਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੁੰਦਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਥੇ ਚੰਪਾ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ, ਨਾਗ ਅਤੇ ਕੇਸਰ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਲਾਏ। ਹਰ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਹਾਥੀਆਂ ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ ਲਈ ਅਲੱਗ-ਅਲੱਗ ਥਾਵਾਂ ਬਣਾਈਆਂ। ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦਾ ਭੋਜਨ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ—ਖਾਣ-ਪੀਣ, ਚਟਣ ਵਾਲਾ, ਚੂਸਣ ਵਾਲਾ, ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਅੰਜਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪੱਕੇ ਹੋਏ ਚਾਵਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਕੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਮਹਲਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਓ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀ ਵੀ ਅੰਦਰ ਚਲੇ ਗਏ। ਫਿਰ, ਰਿਸ਼ੀ ਗੌਰਮੁਖਾ ਨੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਮਣੀ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲੈ ਕੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਡੀ ਨ੍ਹਾਉਣ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰ ਭੇਜਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਉਹ ਮੰਗਲਮਈ ਵੈਸ਼ਨਵ ਮਣੀ ਇੱਕ ਨਿਰਜਨ ਥਾਂ ਤੇ ਰਖ ਦਿੱਤੀ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇਜਸਵੀ ਮਣੀ ਰੱਖੀ ਗਈ, ਉਥੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਦਿਵਿਆ ਰੂਪ ਵਾਲੀਆਂ ਸੁੰਦਰ ਸਤ੍ਰੀਆਂ ਉਪਜ ਗਈਆਂ। ਇਹ ਸਭ ਕੁੜੀਆਂ ਨਰਮ, ਸੁੰਦਰ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ, ਸੋਹਣੇ ਗਲ, ਮਨਮੋਹਣੀ ਦੇਹ, ਸੁੰਦਰ ਵਾਲ, ਤੇ ਮੋਹਕ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਨ। ਕੁਝ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਰਤਨ ਚੁੱਕ ਲਏ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੁੜੀਆਂ ਅਤੇ ਨੌਕਰ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕ, ਸਿਰਫ ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕੱਪੜੇ ਲੈ ਕੇ ਨਿਕਲੇ। ਉਹ ਕੁੜੀਆਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਸੇਵਕਾਂ ਨੂੰ, ਰਾਜ ਮਾਰਗ ਤੇ, ਅਤੇ ਘੋੜਿਆਂ-ਹਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਗੀਆਂ। ਉਥੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੰਗੀਤ-ਵਾਦਨ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਜਦ ਰਾਜਾ ਨ੍ਹਾ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਹੋਰ ਕੁੜੀਆਂ ਨੱਚੀਆਂ, ਹੋਰ ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸਨਾਨ ਸਮੇਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਵਿਆ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਰਾਜਾ ਨੇ ਨ੍ਹਾਉਣ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਰਾਜਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗਾ ਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੈ, ਜਾਂ ਮਣੀ ਦੀ ਕਲਾ ਹੈ? ਨ੍ਹਾ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੰਗਲਮਈ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭੋਜਨ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਿਆ। ਜਿਵੇਂ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕੀਤੀ, ਉਹੀ ਆਦਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਤਕ ਰਾਜਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ, ਫੌਜ ਅਤੇ ਵਾਹਨ ਭੋਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਲਾਲੀਮਾਂ ਵਾਲਾ ਸੂਰਜ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਡੁੱਬਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਤ ਆਈ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੇ ਚੰਦ ਅਤੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਚੰਦ, ਜੋ ਰੋਹਣੀ ਦਾ ਸਾਥੀ ਹੈ, ਮਿੱਠੀ ਚਾਂਦਨੀ ਫੈਲਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਭ੍ਰਿਗੁ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰਯਾ, ਕਾਲੀ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ ਨਾਲ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਜਦ ਚੰਦ ਦੀ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਨਹੀਂ ਚਮਕਦੇ, ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚਲਦੇ ਹਨ। ਧਰਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ (ਚੰਦ) ਆਪਣੀ ਗੂੜ੍ਹੀ ਲਾਲੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਹੂ, ਜੋ ਫਿੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਛੁਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਕੁਦਰਤੀ ਚਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਪਣੇ ਸੁਭਾਵ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਚੱਲਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਨੇਕ ਰਾਜਾ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤਿਕ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਹੈ। ਚਾਂਦਨੀ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਦੇ ਗੋਲ ਵਿਚ, ਜੋ ‘ਸਫੈਦ ਦਾ ਸਵਾਮੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਚਟਾਣ ਵਾਂਗ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਉਥੇ ਧੂਮਕੇਤੂ ਵੱਡਾ ਅੰਧਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ; ਉਸ ਵੇਲੇ, ਕੁਸ਼ਲਵਾਨ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਚਾਲ ਸਾਫ਼-ਸੁਥਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਨਾਲ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦਾ, ਬੁਧ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਲੰਮੀ ਚਾਹ, ਜੋ ਨੇੜਤਾ ਨਾਲ ਪਾਲੀ ਗਈ ਸੀ, ਉਹ ਸਚਮੁਚ ਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤੀ ਪਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਦਇਆ ਅਤੇ ਮਣੀ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਰਾਜਾ, ਉਸਦੇ ਸਾਥੀ ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਨੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਆਤਿਥਿਆ ਅਤੇ ਸੰਤੋਖ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਕੀਤਾ।