ਜਦੋਂ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਕਿ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ ਹੈ, ਹੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਵੱਡਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਕੁਮਾਰ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਰਮ, ਯਜ੍ਞ, ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਆਤਮ ਗਿਆਨ—all ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹੀ ਸਥਾਪਤ ਹਨ। ਫਿਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵਿਸ਼ਨੁ ਜੀ ਆਪਣੇ ਵਚਨ ਮੈਨੂੰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਹ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ, ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ। ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਘਰ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਦਾਨ—ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਜਨਾਰਦਨ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮੇ ਹੋਏ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਫਿਰ, ਉਹ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। “ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਧਰਮ ਦੱਸੋ ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੋਂ ਨਿਕਲੇ ਹਨ।” ਫਿਰ, ਉਹ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ, ਸ਼ੰਖ, ਚਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰੀ, ਜਗਤ-ਪਤੀ ਜਨਾਰਦਨ, ਵਰਾਹ ਅਵਤਾਰ ਵਿਚ, ਗੰਭੀਰ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਗੂੰਜਦਾ ਮਿੱਠਾ ਬਚਨ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਜੋ ਗੁਣ ਅਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਨ, ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲਈ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੇ ਕੋਈ ਉੱਚਾ ਅਵਸਥਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਉਹ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗਲਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਮੈਂ ਖੁਦ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਮੂਰਖ ਭਗਤ ਮੇਰੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਗਿਆਨਤਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਕਾਰਨ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਪੰਜ ਸਾਲ ਲਈ ਗੂੰਗਾ ਅਤੇ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਲਈ ਬਲਦ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਭੈਂਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤਰੀ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਬਿਨਾਂ ਯੋਗ ਕਰਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ— ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਭਗਤ, ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹੋਏ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮਹਾਂਭਾਗ, ਮੈਂ ਹੁਣ ਉਹ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜਿਸ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ‘ਵੀਰਾਸਨ’ ਦੀ ਕ੍ਰਿਆ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਕਰੇ। ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਜੌਂ ਦਾ ਭੋਜਨ ਕਰੇ ਜਾਂ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਤੱਕ ਸਿਰਫ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਾਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਤਵਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ’ ਨਾਮਕ ਚੌਂਤੀ-ਤਿਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਜਾਲ ਜਾਂ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਜੋ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੇ ਮਹਾਵਾਰੀ ਦੇ ਦੌਰਾਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ—ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਪੱਕਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਦਸ ਜਾਂ ਪੰਜ ਸਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ (ਜਨਮ ਮੌਤ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ)। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਦਸ ਜਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਏ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ, ਹੇ ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਧਰਤੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਬਿਨਾਂ ਦੀਵਾ ਲਾਏ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਸੁਣੋ ਹੇ ਵਸੁੰਧਰਾ। ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜਨਮ ਲਈ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਲਈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਮਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇੱਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।