ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਪਾਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਇਕ ਜੀਵ ਨੇ ਕਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਮੱਖੀ ਵਾਂਗ, ਫਿਰ ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲ ਤਿੱਤਰ ਵਾਂਗ, ਫਿਰ ਸੋ ਸਾਲ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਫਿਰ ਬਤੀਹ ਸਾਲ ਗਧਾ ਬਣ ਕੇ ਜੀਉਂਦਾ ਰਿਹਾ। ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਉਹ ਫਿਰ ਵੀ ਮੇਰੇ (ਭਗਵਾਨ) ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਕ ਦਿਨ, ਜਦੋਂ ਉਸ ਨੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਬੜੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿਚ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਬਚਨ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਚੁਭਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਜੋ ਸਚੇ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਡਿਗ ਗਿਆ, ਹੁਣ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।” ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਜਨਾਰਦਨ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤਾਂ, ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਤੱਕ ਇਕ ਵਾਰੀ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਹ ਕਰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਪੰਚਗਵਯ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿ ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੂਹਣ 'ਤੇ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾਏਗਾ। ਇਥੇ 'ਮਰੇ ਹੋਏ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੂਜਾ, ਕਰਮ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਸਮੇਂ ਛੂਹਣ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ: ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ (ਧਰਤੀ ਨੂੰ) ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਰੀਰ ਵਿਚੋਂ ਹਵਾ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮੱਖੀ ਵਾਂਗ ਪੰਜ ਸਾਲ, ਚੂਹੇ ਵਾਂਗ ਤਿੰਨ ਸਾਲ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਅਜਿਹਾ ਦੁੱਖ ਤੇ ਉਲਝਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੇਰਾ ਕਰਮਯੋਗੀ ਭਗਤ ਅਦੁੱਤੀ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੂੰ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਉਪਾਅ ਦੱਸ। ਸੁਣ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਮੈਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਾਵਾਂਗੀ। ਜਿਸ ਨੇ ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਨਿਯਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ ਇਸ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਵੱਡੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪਾਪ ਬਾਰੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।” ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਇਹ ਦੋਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਜ਼ਾਰ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰ੍ਹੇ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇਗੀ: ਇੱਕ ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਲੰਘ, ਦੂਜਾ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਸੋਣਾ। ਇਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ, ਹੇ ਕੋਮਲ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਗੰਦਗੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।” ਇਥੇ ‘ਪੂਜਾ ਸਮੇਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਤੇ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ’ ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸੰਬੰਧਤ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਹੋਏ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਬਾਰੇ, ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭਗਤ, ਜੇ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਕਾਸ਼ ਹੇਠਾਂ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਲੇਟਣ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚੁੱਪੀ ਤਿਆਗਣ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਵੀ ਇਹੀ ਹੈ; ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਪਾਪ ਕਿਵੇਂ ਧੋਇਆ ਜਾਵੇ। ਚੰਦ੍ਰਾਯਣ ਵਰਤ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਭੀ ਚੜ੍ਹਾਵੇ, ਚਾਹੇ ਚੰਦਨ ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਫਿਰ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ (ਧਰਤੀ) ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਸੀ, ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੀ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਤੂੰ ਇਹ ਗੁਪਤ ਕਰਮ ਦੱਸ। ਕਿਹੜੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਭਗਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹਾਂ? ਇਹ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।” ਸ੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪਰਮ ਅਤੇ ਗੂੜ੍ਹਾ ਰਾਜ਼ ਉਸ ਦੇ ਅਸਲ ਰੂਪ ਵਿਚ ਸਮਝਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—” ਇਥੇ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ਕਥਾ, ਜਿੱਥੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਦੱਸੀ ਗਈਆਂ, ਸੰਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।