ਇਹ ਕਥਾ ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਜੁੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਅੰਨ੍ਹਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਦੇਵੀ। ਉਹ ਗਰੀਬ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋਣ ਦਾ ਮਾਰਗ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਮਨੁੱਖ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਤਪ ਕਰੇ, ਤੇ ਖੁੱਲੀ ਛਤ ਹੇਠਾਂ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਰਹੇ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਰਾ ਭਗਤ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਨੂੰ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੱਖੀ, ਗਿਆਰਾਂ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੀਤ, ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਹਾਥੀ, ਤੇ ਬਤੀਹ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਗਧਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।" ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਭਗਵਾਨ ਹਰਿ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਬਚਨ ਬੜੇ ਭਿਆਨਕ ਹਨ, ਮੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਨੂੰ ਛੋਹ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਪਰ ਜਦ ਉਹ ਚਲਣ-ਚਲਣ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਤੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਨਾਰਦਨ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਨੇ ਫਿਰ ਵਰਾਹਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, "ਉਹ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਵਾਰੀ ਖਾਣਾ ਖਾਏ।" ਫਿਰ, ਇਹ ਰਿਵਾਜ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ, ਪੰਚਗਵਿਆ (ਪੰਜ ਗਾਵਾਂ ਦੇ ਉਤਪਾਦ) ਪੀਵੇ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਪਾਟੀ ਵੀ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, 'ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜਦ ਪੂਜਾ, ਕਰਮ, ਪਿਸ਼ਾਬ ਜਾਂ ਪਖਾਣਾ ਦੌਰਾਨ ਛੂਹ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਵਾਤ (ਹਵਾ) ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਪੰਜ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਮੱਖੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਚੂਹਾ ਬਣ ਕੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਵੇਲੇ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਤੇ ਉਲਝਣ ਹੈ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੇ ਹ੍ਰੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਤੇਰਾ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ ਭਗਤ ਅਤੁਲਨੀਆ ਪਾਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ, ਤੂੰ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧੀ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰ। ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ।" ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਐਸਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕਰਮ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇ ਐਸਾ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ। ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਕਰਮ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਾਪ ਬਾਰੇ। ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਐਸਾ ਮਨੁੱਖ ਰੌਰਵ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਦੇਵ-ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸਿਆ, "ਇੱਕ ਪਲੰਗ ਪਾਣੀ ਦਾ ਬਣਾਇਆ ਹੋਵੇ, ਦੂਜਾ ਪਲੰਗ ਖੁੱਲੀ ਛਤ ਹੇਠਾਂ ਹੋਵੇ।" ਹੇ ਸੁਭਾਗਾ, ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ, ਜੋ ਪਖਾਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ, 'ਪੂਜਾ ਦੌਰਾਨ ਪਖਾਣਾ ਜਾਂ ਪਿਸ਼ਾਬ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ' ਵਾਲਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, "ਪੂਜਾ ਜਾਂ ਹੋਰ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਏ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹੇ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਭਗਤ।" ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਨੂੰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੂਰਖ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਖੁੱਲੀ ਛਤ ਹੇਠਾਂ ਪਲੰਗ ਉੱਤੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਚੁੱਪੀ (ਮੌਨ) ਛੱਡਣ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਨੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਹ ਅਧਿਆਇ, ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਬਾਰੇ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹਾ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।