ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਨਤਮਸਤਕ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮਹਾਰਾਜ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦਾਤਨ ਨਾ ਕਰਕੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ expiation—ਪਾਪ ਮੁਚਤ ਕਰਨ ਦਾ ਤਰੀਕਾ—ਕੀ ਹੈ?" ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਕਿਵੇਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ?" ਤਦ ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਧਰਤੀ ਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਇੱਕ ਪਾਪ ਪਿਛਲੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਕਫ਼ ਅਤੇ ਪਿੱਤ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ, ਦੰਦਾਂ ਦੀ ਦਾਤਨ ਨਾ ਕਰਕੇ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬੀਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਧਰਤੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਨਸ਼ਟ ਨਾ ਹੋਵੇ।" ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਉਹ ਦੋ ਜਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦਾਤਨ ਦੀ ਗਲਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ‘ਦਾਤਨ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ’ ਨਾਮਕ ਅਧਿਆਇ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਸੰਭੋਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾ੍ਹਾ ਕੇ ਵਿਅਕਤੀ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ expiation ਕੀ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਵ੍ਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਕਿਵੇਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਸੁਚਿਤ ਕਰਮ ਵਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਇਹ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਹੈ।" ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਉੱਚਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਸੇ ਪਾਪ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਪਾਪ ਕਰਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ। ਪਰ, ਜੇ ਘਰ-ਗ੍ਰਹਸਤੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਇੱਕ ਦਿਨ ਤਕ ਕੇਵਲ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ-ਯਾਪਨ ਕਰ ਲੈਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੁਆਰਾ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਸ਼ਾਸਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਸਮਸ਼ਾਨ ਘਾਟ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਉਥੇ ਸ਼ਵਾਂ ਨੂੰ ਖਾਣ ਵਾਲਾ ਗਿੱਦੜ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੇ ਦੁਆਰਾ ਪੁੱਛਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਹੜੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪਾਪ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿ ਜਾਂਦਾ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲੇ।" ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਮੈਂ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਉੱਤਮ, ਪਾਪ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਪੰਚਗਵਯ ਪੀ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹਰ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਹ ਪਾਪ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਲਈ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਵਾਸਨਾ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਨਾ, ਗਰੀਬ ਤੇ ਅਗਿਆਨੀ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਜੇ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਹੈ।" "ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਪਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤਿੰਨ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਆਸਮਾਨ ਹੇਠਾਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੋ ਕੇ ਤਪ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵੇਂ ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ, ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਮ੍ਰਿਤਕ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ ਮੇਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਚੰਡਾਲ ਬਣ ਕੇ ਜੰਮਦਾ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸ੍ਰੀ ਵਰਾ੍ਹਾ ਜੀ ਨੇ ਧਰਤੀ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪਾਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਪਿਆਰ ਤੇ ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਸਮਝਾਏ।