ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਵਿਤਰ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਤੀ ਦੇਵਤਾ ਵਸੁੰਧਰਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਰਾਹਾ ਜੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪਵਿਤਰ ਰੀਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਿਵਰਣ ਦਿੱਤੀ। ਪਹਿਲਾਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਾਠਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ ਗਈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੀਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਰਾਹਾ ਜੀ ਨੇ ਵਸੁੰਧਰਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਸुनੋ, ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਕਿਵੇਂ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” ਇਨਸਾਨ ਨੂੰ ਚੋੜੀ ਅਤੇ ਕੰਗੀ ਤਿਆਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਕੰਗੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ: “ਇਹ ਕੰਗੀ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜੀ ਹੈ, ਹੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ, ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਜਾਓ।” ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਿਆਪਕਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਉਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ, ਇਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਦੀ ਰੀਤ ਜੋ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਸੁਵਰਨ ਪਾਤਰ ਸਵੀਕਾਰੋ; ਕਿਰਪਾ ਕਰੋ। ਇਹ ਪਾਣੀ ਦੀ ਮੱਠੀ ਮੈਂ ਵਿਵਸਥਿਤ ਕੀਤੀ ਹੈ; ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ, ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰੋ।” ਫਿਰ, “ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ” ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਅਗਲਾ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰੀਤ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਗਈ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ, ਸਿਰਫ਼ ਯੋਗ੍ਯ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਨਾਹ ਕਿ ਅਯੋਗ੍ਯ, ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਾਂ ਧੋਖਾਧੜੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ। ਇਹ ਮਾਲਾ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਲੈ ਕੇ ਗਿਣਣ ਵਾਲੀ ਮਾਲਾ ਦੇ ਕੋਲ ਰੱਖਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ 108 ਮੋਤੀਆਂ ਦੀ, ਮੱਧਮ 54 ਦੀ, ਅਤੇ ਘੱਟ 32 ਦੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰੁਦਰਾਖਸ਼ ਦੀ, ਮੱਧਮ ਪੁਤ੍ਰਜੀਵ ਦੀ। ਇਹ ਗਿਆਨ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਅਸ਼ੁੱਧ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਨੂੰ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਨਾਂ ਹੀ ਇਸ ਨੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਦਿਖਾਉਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ; ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਮਾਲਾ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਨੁ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ, ਆਪਣੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ: “ਦੱਸੋ, ਕਿਵੇਂ ਦਰਪਣ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ, ਹੇ ਮਾਧਵ?” ਵਰਾਹਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ” ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ: “ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਾਗਵਤ ਸ਼ਾਸਤਰ ਕੰਨ ਹੈ; ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਉਪਜੀਵੀ ਮੂੰਹ ਹਨ; ਅਸ਼ਵਿਨ ਨਾਸਿਕਾ ਹਨ; ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਨੇਤ੍ਰ ਹਨ; ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗਾ ਹੈ; ਅੰਗ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੱਤ ਹਨ। ਇਹ ਦਰਪਣ ਵੇਖੋ, ਇਹ ਰੂਪ ਵੇਖੋ।” ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਨੁਸਾਰ ਮੇਰੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਹ ਮੰਤਰ ਅਨੁਸਾਰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, “ਕੰਗੀ-ਅੰਜਨ-ਦਰਪਣ” ਨਾਮਕ 128ਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਚਾਰ ਵਰਗਾਂ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਜਾਇਆ ਅਤੇ ਸਵਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਰੀਤ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਧਰਤੀ ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ: “ਇਹ ਉੱਚਤ ਗੁਪਤ ਗਿਆਨ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸੋ। ਪਵਿਤ੍ਰ, ਮੁਬਾਰਕ ਭਾਗਵਤੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਕਰਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ।” ਤਦ, ਵਰਾਹਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਭੂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ: “ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਸੱਚ ਪੁੱਛਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਭਗਵਤ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉੱਤਮ ਸਾਂਝਾ-ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਧਿਆਨਮਗਨ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ; ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ; ਗੁਪਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ। ਇਹ ਅਯੋਗ੍ਯ, ਜਾਂ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਨੈਊ ਨਹੀਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ ਜਾਵੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਹੋਰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ। ਮੇਰੀ ਰੀਤਾਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਅਤੇ ਇਕ ਉੱਤਮ ਦੀਵਾ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ: “ਓਮ, ਕਿਰਪਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਅਗਨੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕੋ। ਇਸ ਮੰਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੁਆਰਾ, ਮੈਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਉੱਠ ਜਾਵਾਂ। ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਸ ਦੀਵੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੰਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਨਾਲ, ਪਿਤਰ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਾ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ, ਮੈਂ ਹੋਰ ਇੱਕ ਕਰਮ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈ: “ਕਿਹੜਾ ਮੰਤਰ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਤਿਲਕ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਵੇ?” ਮੰਤਰ: “ਚਿਹਰੇ ਦੀ ਸਜਾਵਟ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੋ, ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਮੈਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੀ।” ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤਿਲਕ ਮੇਰੇ ਮੱਥੇ ਤੇ ਲਗਾਓ। ਫੁੱਲਾਂ ਭੇਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੰਤਰ: “ਇਹ ਫੁੱਲ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਸ਼ੁਭਤਾ ਲਈ ਭੇਟ ਕੀਤੇ ਹਨ; ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸ਼ੁਭ ਹੋਣ। ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਬਣੇ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤੇ। ਸਵਾਹਾ।” ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, ਧੂਪ ਵੀ ਭੇਟ ਕਰੀਦੀ ਹੈ। “ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ” ਉਚਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ। “ਇਸ ਧੂਪ ਦੁਆਰਾ, ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਪਵਿਤ੍ਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਮੇਰੀ ਧੂਪ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਵੀਕਾਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਇਹ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਆਪਣੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ, ਗੋਡ ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹੋ: “ਪਵਿਤ੍ਰ, ਚਮਕਦਾਰ ਵਿਸ਼ਨੁ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।” ਅਤੇ, “ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਇਹ ਚਮਕਦਾ ਦੀਵਾ, ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਸਵੀਕਾਰੋ।” ਜੋ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਉੱਤਮ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੀਵਾ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਮੈਨੂੰ ਬਣਾਵੇ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਵਰਾਹਾ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਅਧਿਆਇਾਂ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਰਾਹੀਂ, ਪਵਿਤ੍ਰ ਰੀਤੀਆਂ, ਮੰਤਰਾਂ ਅਤੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦੀ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵਿਵਰਣ ਦਿੱਤੀ ਗਈ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉੱਚਤ ਰਸਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹਨ।