ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਘਰ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਹੈ।" ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ, ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਆਸਕਤਿਕਾਂ ਕੋਲ ਆਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਯਾਦ ਰੱਖੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਲੈਣ ਆਏ ਹੋ।" ਉਹ ਆਸਕਤਿਕਾਂ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਹੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਮਨੁ ਸਵਾਯੰਭੂਵਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਅਸੀਂ ਪਰਬਤ ਮੇਰੂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਆਏ ਸੀ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਫੌਜ, ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ ਅਤੇ ਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਪਰਾਜਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਾਰੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜ ਰਾਖ ਹੋ ਗਈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਲੈ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਭੱਜੇ। ਜਿੱਥੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਖੀਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਵਿਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਰੀ! ਸਾਡੀ ਫੌਜ ਨੂੰ ਮਹਾ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਅਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੀ ਇੰਦ੍ਰੀਅਾਂ ਗੁੰਮ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਨੇਮੀ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਦੋ ਦੈਤ—ਹੇਤ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ—ਸਾਡੇ ਵਾਸਤੇ ਕਾਂਟੇ ਹਨ, ਵੱਡੀਆਂ ਫੌਜਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ!" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਫਿਰ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤੇ ਪਰਬਤ ਮੇਰੂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਚਲੇ ਗਏ, ਜਨਾਰਦਨ ਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ, ਚਕਰਾ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ, ਇਕੱਲਾ ਹੀ, ਪਰ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਇੱਕ, ਦਸ, ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ, ਲੱਖ, ਤੇ ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲਏ। ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪਰਮਾਤਮਾ ਫੌਜ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਕੋਈ ਵੀ ਦੈਤ ਜੋ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਥੱਲੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ, ਮਰੇ ਹੋਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਰੀ ਫੌਜ—ਘੋੜਿਆਂ, ਹਾਥੀਆਂ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਸਿਪਾਹੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ—ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੀ ਅਸਧਾਰਨ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਚਕਰਾ ਵਾਲੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਸ਼ਟ ਹੋਈ ਵੇਖੀ। ਅਸੀਂ ਉਹ ਧਨੁਧਾਰੀ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦਾ ਕਾਰਜ ਵੇਖਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ; ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ—ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ। ਹੇਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਹੈ, ਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਸੁਭਾਗੀ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਸਮੇਤ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਕੁਝ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਦੁਰਜਯਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਏ: ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਮਿਸ਼ਰਕੇਸ਼ੀ ਤੋਂ ਸੁਦਰਸ਼ਨ। ਉਹ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ, ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਇਕ ਦਿਨ ਖੁਦ ਜੰਗਲ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਡਰਾਉਣੇ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਵੱਸਦੇ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਸੁਭਾਗੀ ਆਸਕਤਿਕ ਗੌਰਮੁਖਾ ਸੀ, ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਦਾ ਉਧਾਰਕ ਸੀ। ਉਸ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ, ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ, ਹਲਕੀ ਹਵਾ, ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ, ਦਵੈਜਨ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਦਾ ਘਰ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਰਿਆ ਬੱਦਲ ਜਿਹਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਕੋਈ ਦਿਵਿਆ ਮਹਲ ਹੋਵੇ। ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਦਾ ਵਾਤਾਵਰਣ ਯਜਨ ਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਰੋਸ਼ਨ ਸੀ, ਘਰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਾਫ-ਸੁਥਰੇ, ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਸਾਮਨ ਗੀਤਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਸੁੰਦਰ ਔਰਤਾਂ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਤੇ ਹਰ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜੇ ਹੋਏ—ਇਹ ਸੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਸ਼ਰਮ। ਫਿਰ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਸੁਹਾਵਣੀ ਵਾਤਾਵਰਣ 'ਤੇ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। "ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਜਾਵਾਂ ਤੇ ਉੱਚ ਧਰਮ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਾਂ," ਸੋਚ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਗੌਰਮੁਖਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਦਾ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਰਵਾਇਤੀ ਅਤਿਥਿ-ਸਵਾਗਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਫੌਜ ਲਈ ਆਪਣੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਾਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਕਰਾਂਗਾ, ਤੁਹਾਡੇ ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਉਤਾਰੋ, ਹੇ ਮਹਾਨ," ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਵਰਤ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਚੁਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਰਾਜਾ ਵੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਉਸ ਸਮੇਂ, ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਦੇ ਪੰਜ ਭਾਗ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਉਸ ਨੇ ਸੋਚਿਆ, "ਇਹ ਆਸਕਤਿਕ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਦੇਵੇਗਾ?" ਫਿਰ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਦੁਰਜਯਾ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਸੋਚਿਆ, "ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਭੋਜਨ ਦੇਵਾਂ?" ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਸੋਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਹਰੀ ਨਾਰਾਇਣ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨਾਰਾਇਣ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਚਤ ਆਸਕਤਿਕ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰੇ। ਧਰਤੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਗੌਰਮੁਖਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਪਹਾੜ? ਮੈਂ ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਜੋ ਆਦਿ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਭ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਣੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅੱਗ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਹਵਾ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਸੁਆਮੀ ਤੇ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਜੋ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਓਮ ਦਾ ਅੱਖਰ ਹੈ, ਜੋ ਵਸ਼ਟ ਦਾ ਉਚਾਰਣ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਥਾਂ ਮੌਜੂਦ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਕੋਈ ਮੂਲ ਨਹੀਂ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ, ਗੌਰਮੁਖਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਵਿਆਪਕ ਗਾਥਾ, ਪਿਆਰ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਅਤੇ ਆਸਥਾ ਨਾਲ ਵਿਆਪਕ ਹੋਈ।