ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਗੁਰੂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਅਤੇ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਹਥ ਵਿਚ ਲੈ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਚੇਲੇ ਨੇ ਸਫਲਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ—ਉਸਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਮਿਲ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗੁਰੂ ਨੇ ਮੂੰਹ-ਉਚਾਰਣ ਕਰਵਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਦীক্ষਾ ਦਿੱਤੀ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ, ਆਪਣੀ ਹਾਲਤ ਨਿਮਾਣੀ ਕਰਕੇ, ਘੁੰਮਦਾ ਫਿਰਾਂ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਅਤੇ ਵਿ਷ਣੁ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਮੂੰਹ-ਉਚਾਰਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਚੇਲੇ ਨੂੰ ਵਸਤ੍ਰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਪਿਆਰੇ, ਜਲ-ਕੰਬਲ ਲੈ ਲਓ। ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਗੰਧ ਵਾਲੇ ਪਾਤਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਸੰਦੀਦਾ ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਲੈਣੀਆਂ ਹਨ। ਮਧੁਪਾਰਕ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਉਚਾਰਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਗੁਰੂ ਦੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਕੁਝ ਗੁਰੂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: “ਸਾਰੇ ਭਗਤ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਣ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਨੇ ਮੇਰੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀਆਂ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਹਨ।” ਇਸ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੇ ਧਰਤੀ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਰਸਮਾਂ ਨਾਲ ਦীক্ষਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇੰਝ, ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਕ ਸੌ ਸੱਤਾਈਵੇਂ ਅਧਿਆਇ 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦীক্ষਾ-ਸੂਤਰ' ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਲਈ ਦਰਪਣ, ਅੰਜਨ ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਧ ਦੀ ਰਸਮ ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ, ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਕਰਵਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲੈ ਕੇ ਆਉਣੀਆਂ ਹਨ, ਸਿਵਾਏ ਇੱਕ ਦੇ। ਦਿੱਖਾ ਸਮੇਂ ਪਲਾਸ਼ ਦੀ ਲਾਠੀ ਨਹੀਂ ਵਰਤਣੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਖਾ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਦੀ ਲਾਠੀ ਵਰਤਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਕਰਨਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੇਰੇ ਚਰਨ ਫੜ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਵਿ਷ਣੁ, ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਹਥਿਆਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਸਾਰੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਕਰਤੱਬ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਟਿਕ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: “ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਾ, ਮੈਂ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਛੁਹਿੰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਆਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜਮੀਨ ਉੱਤੇ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਇਹ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਚੱਕਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਵੈਸ਼ਯ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਦਾ ਤਰੀਕਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ, ਤੂੰ ਸੱਚ ਸੁਣ। ਵੈਸ਼ਯ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਬ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੁਝ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਗੋ-ਮੂਤ ਨਾਲ ਲੀਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਉਡੁੰਬਰ ਦੀ ਲਾਠੀ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜਦਾ ਹੈ। ਗੁਟਣਿਆਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੂਹ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ: “ਮੈਂ, ਵੈਸ਼ਯ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਸੰਗਤੀਆਂ ਛੱਡ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ।” ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੇਤੀ, ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਣ, ਵਪਾਰ, ਖਰੀਦ-ਫਰੋਖਤ—ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਰੱਬ ਅਤੇ ਭਗਵਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੋ ਵੈਸ਼ਯ ਮੇਰੇ ਰਸਤੇ ਉੱਤੇ ਚਲਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿੱਖਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹੁਣ, ਹੇ ਉੱਚ ਜਨਨੀ, ਮੈਂ ਉਹ ਦਿੱਖਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਸ਼ੂਦਰ ਲਈ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਸ਼ੂਦਰ ਦਿੱਖਾ ਲੈਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇਹ ਰਸਮਾਂ ਜਲਦੀ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸਨੂੰ ਅੱਠ ਹੱਥ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਚੁੰਗੀ ਕਰਕੇ, ਅੱਗੇ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।