ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਇਹ ਮੇਰੀ ਸ਼ਾਸ਼ਤ੍ਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ—ਨਾ ਮੈਂ, ਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ। ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਇਕ-ਟਕ ਕਰਕੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਧਰਤੀ।” ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਅੱਗੇ ਦੱਸਿਆ, “ਅਗਨੀ-ਤੀਰਥ, ਹੇ ਉੱਤਮ, ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਸ਼ਨਵ ਹੈ। ਕੇਵਲ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ, ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਕੋਈ ਵੀਹ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਉਥੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲੋਕ ਪਛਾਣਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਠੰਢਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਇਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੀਰਥ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਲੋਕ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਯਾਨਕ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।” ਫਿਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਵਯਵਯਾ-ਤੀਰਥ ਦਾ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ, “ਇਹ ਤੀਰਥ ਧਰਮ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਹੈ। ਜੋ ਉਥੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਨਿਤ ਜਲ-ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਜਪੇਯ ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਪੂਰਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਦਸ ਜਾਂ ਪੰਜ ਦਿਨ, ਇਹ ਮੇਰਾ ਨਿਯਮ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਚਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਨਾਲ ਤੀਰਥ ਪਹਚਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਦਿਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।” “ਇਹ ਤੀਰਥ ਸ਼ਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ ਸ਼ਕ੍ਰ ਵਜਰ ਧਾਰ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਦਸ ਰਾਤਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਧਰਤੀ, ਆਪਣੀ ਮੱਤ ਨੂੰ ਇਕਾਗ੍ਰ ਕਰਕੇ ਸੱਚਾਈ ਸੁਣੋ। ਸ਼ਕ੍ਰ-ਤੀਰਥ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸ ਚੁਕਾ ਹਾਂ। ਉਥੇ ਵਰੁਣ ਨੇ ਪੰਜ ਹਜ਼ਾਰ ਤੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਥੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵ੍ਰਤ ਧਾਰ ਕੇ, ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਜੋ ਕੁਝ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਮੋਹ-ਬੰਧ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਉਥੇ, ਇੱਕ ਸ੍ਰੋਤ ਸਦਾ ਇੱਕ ਹੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਗਦਾ ਹੈ। ਕੁਬਜਾਮ੍ਰਾ ਵਣ ਵਿੱਚ, ਉਥੇ ਸਪਤਸਾਮੁਦ੍ਰਕਾ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਸਥਾਨ ਹੈ। ਉਥੇ ਮਨੁੱਖ ਤਿੰਨ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਨ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਸਵਰਗ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ, ਦੋ ਵਾਰ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਾ (ਦਵਿਜ) ਵੰਸ਼ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਇੱਥੇ, ਜੋ ਮੋਹ-ਰਹਿਤ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਉਹ ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।” “ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਸ ਤੀਰਥ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਉਥੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗਾਂਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਜਲ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਉਥੇ ਉਹ, ਆਪਣੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਮਾਲਾਵਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਖਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਧੂਮਕੇਤੁ ਤੇ ਅਗਨੀ ਉਥੇ ਆਨੰਦ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ...” ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਇੱਕ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ। ਉਹ ਸੋਹਣਾ, ਆਕਰਸ਼ਕ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਘਰਾਂ ਲਈ ਯੋਗ ਹੈ। ਸਦਾ, ਸਾਹਮਣੇ-ਸਾਹਮਣੇ ਰਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋ ਗਈ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਸ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ। ਕੋਸਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਉਹ ਬਾਤ ਜਰੂਰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਹੀ ਜਾਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਫਿਰ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ, “ਹੇ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ, ਜੋ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ, ਉਹ ਬੋਲੋ।