ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਜਾ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜਪਾਟ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਪ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਦੁਰਜਯਾ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ—ਜਿੱਥੇ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਤੇ ਅਸ਼ਵਾਰੋਹ ਸਾਰੇ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ—ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਹੀ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਨੇ ਹਾਥੀਆਂ, ਘੋੜਿਆਂ, ਰਥਾਂ ਤੇ ਪੈਦਲ ਫੌਜਾਂ ਦਾ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸੈਨਿਕ ਦਲ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉੱਤਰੀ ਦਿਸਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਰੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਇਲਾਕੇ, ਜੋ ਕਿ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਸਨ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਆ ਗਏ। ਭਾਰਤ ਖੰਡ, ਜੋ ਜੀਤਣਾ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੀ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰ ਲਿਆ। ਫਿਰ ਕਿਮਪੁਰੁਸ਼ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਅਧੀਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਸੁਹਾਵਣਾਂ ਅਤੇ ਆਨੰਦਮਈ ਹਰਿਵਰਸ਼ਾ ਖੇਤਰ, ਫਿਰ ਕੁਰੁਭਦ੍ਰਾਸ਼ਵ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਇਲਾਵ੍ਰਿਤ ਖੇਤਰ—all ਇਹ ਸਭ ਉਸ ਨੇ ਜਿੱਤ ਲਏ। ਜਬੂਦਵੀਪ ਨੂੰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀ ਨਾਰਦ ਜੀ, ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਏ ਕਿ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਗੁਹ੍ਯਕਾਂ, ਕਿਨਰਾਂ ਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਇੰਦਰ, ਜਲਦੀ ਵਿਚ, ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੂੰ ਨਾਲ ਲੈ ਕੇ, ਦੁਰਜਯਾ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਛੱਡ ਕੇ ਮਾਨਵ ਲੋਕ ਵੱਲ ਆ ਗਿਆ। ਪੂਰਬੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਇੰਦਰ ਤੇ ਲੋਕਪਾਲ ਰਹਿ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਘਟਨਾ ਵਾਪਰਨੀ ਸੀ। ਦੁਰਜਯਾ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਹਰਾਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਡੇਰਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਰਸਦ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ। ਉਥੇ, ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਆਏ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਆਏ ਤਾਂ ਰਾਜਾ ਦੁਰਜਯਾ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਨਹੀਂ ਚਲ ਸਕਦਾ। ਸਾਨੂੰ ਉਹ ਉੱਚਾ ਅਸਥਾਨ ਦਿਓ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨਾਸਕ ਸਨ, ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਅਸੀਂ ਦਾਨਵ ਹਾਂ, ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸੁ ਅਤੇ ਵਿਦ੍ਯੁੰਨਾ ਨਾਮ ਦੇ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋ, ਹੇ ਦੁਰਜਯਾ, ਅਸੀਂ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤਵ ਸੱਚੇ ਅਤੇ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਨਿਭਾਵਾਂਗੇ।" ਜਦੋਂ ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਲੋਕਪਾਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਏ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ ਕਰਤੱਬ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਕੀਤੇ, ਵੀ ਆਖੇ ਜਾਣਗੇ। ਦੁਰਜਯਾ ਹੁਣ ਮੰਦਰ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਸੀ। ਉੱਥੇ, ਧਨਾਦਾ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਵਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਨੰਦਨ ਵਾਂਗ ਸੁੰਦਰ ਸੀ, ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਸ ਰਮਣੀਯ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਰਿਹਾ। ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਹੇਠਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਦੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਕੁੜੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਅਚੰਭੇ ਨਾਲ, ਦੁਰਜਯਾ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਇਹ ਕੌਣ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮੰਗਲਮਈ ਹਨ?" ਉਹ ਖੜਾ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ, ਉਸਨੇ ਫਿਰ ਦੋ ਤਪਸਵੀ ਵੀ ਉਥੇ ਵੇਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੀ ਹਾਥੀ ਤੋਂ ਉਤਰ ਗਿਆ, ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਗਿਆ ਤੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਰਾਜਾ, ਰੇਸ਼ਮੀ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ? ਕਿੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ? ਕਿਸ ਦੇ ਹੋ? ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ?" ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਸੀ, ਹੱਸ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, "ਮੇਰੇ ਘਰ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਜਯਾ ਹੈ।" "ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਤਪਸਵੀ ਹੋ, ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਰਹਿਣਾ। ਤੁਸੀਂ ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਮਿਹਰ ਮੰਗਦੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ।" ਤਦ ਤਪਸਵੀ ਕਹਿਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਹੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ ਹਾਂ, ਮਨੁ ਸ੍ਵਾਯੰਭੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ। ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਆਏ ਸੀ।" "ਉੱਥੇ, ਸਾਡੀ ਵੱਡੀ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਰਥ ਆਦਿ ਸਨ, ਨੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੇਨਾ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ।" "ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਫੌਜ ਮਾਰੀ ਹੋਈ ਵੇਖੀ, ਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਈ ਗਈ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਖੀ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਏ।" "ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਖੀਰ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼੍ਰਾਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਥੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਆਦਰ ਤੇ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਨਾਲ ਪਹੁੰਚੇ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਰੀ! ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਅੱਗੇ ਤੋਂ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ; ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਅਸੀਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਸਾਡੀਆਂ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਭਟਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ।" "ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਤੁਸੀਂ ਕਾਲਨੇਮੀ ਦੇ ਨਾਲ ਦੇਵ-ਅਸੁਰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਕੀਤੀ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਵੀ, ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਇਹ ਦੋ ਦਾਨਵ, ਹੇਤ੍ਰ ਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਾਂਟੇ ਹਨ ਤੇ ਵੱਡੀ ਫੌਜ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਤੇ ਸਾਨੂੰ ਬਚਾਓ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ, ਨਾਰਾਇਣ, ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਾਰਣ ਜਾਵਾਂਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਦੇ ਨੇੜੇ ਆ ਗਏ, ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ, ਚਕ੍ਰ ਤੇ ਗਦਾ ਵਾਲਾ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਡੇ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਇਕੱਲਾ ਪਰ ਬੜੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ। ਉਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਇਕ, ਦਸ, ਸੌ, ਹਜ਼ਾਰ, ਲੱਖ, ਦਸ ਮਿਲੀਅਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਲਿਆ। ਹੇ ਰਾਜਨ! ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹ ਮਹਾਨ ਭਗਵਾਨ ਸਾਡੇ ਲਸ਼ਕਰ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਹੜਾ ਵੀ ਦਾਨਵ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਸੀ, ਉਹ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਨਿਸ਼ਚੇਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਸਾਡੀ ਪੂਰੀ ਚਤੁਰੰਗੀਣੀ ਫੌਜ—ਘੋੜੇ, ਹਾਥੀ, ਤੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਸਮੇਤ—ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ ਰੂਪ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈ। ਸਾਰੀ ਫੌਜ ਮਾਰ ਕੇ, ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਨੂ ਸਾਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਕੰਮ ਉਸ ਧਨੁਸ਼ਧਾਰੀ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਸ਼ਰਣ ਲਈ, ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਏ। "ਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਸਾਡੇ ਮਿੱਤਰ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋ; ਇਹ ਸਾਡੀਆਂ ਧੀਆਂ ਹਨ—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਨਰਪਤੀ। ਹੇਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਸੁਕੇਸ਼ੀ ਤੇ ਪ੍ਰਹੇਤ੍ਰ ਦੀ ਧੀ ਮਿਸ਼੍ਰਕੇਸ਼ੀ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁਰਜਯਾ ਨੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਦੋਵੇਂ ਮੰਗਲਮਈ ਕੁੜੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਵਿਆਹ ਲਿਆ। ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਰਾਜਾ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਲ ਪਰਤ ਗਿਆ।