ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਾਫ਼ੀ ਕੁਝ ਵੇਖ ਲਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਮਹਾਨ!" ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੋ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ—ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਕਿਸੇ ਅਣਜਾਣ ਕਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪਰਵਿਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵੇਖ, ਪਿਛਲੇ ਵਾਂਗੂ ਹੀ ਜਲ-ਕੁੰਭ, ਚਟਾਈ, ਕਪੜਾ, ਲਾਠੀ ਤੇ ਕਪੜਾ—ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਖਤਮ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ—ਗੰਗਾ ਲੈ ਗਈ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਅੱਖਾਂ ਤੋਂ ਗਾਇਬ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਸੀ। ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਤੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਹੋਏ ਲੋਕ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਸਵੇਰੇ, ਉਥੇ ਚਟਾਈ, ਜਲ-ਕੁੰਭ ਤੇ ਲਾਠੀ ਰੱਖ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ, "ਤੂੰ ਕੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਮੁਨੀ ਚੁੱਪ ਚਾਪ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੀ—ਅਚਾਨਕ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ? ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਕਿਹਾ ਸੀ? ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ?" ਫੇਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ? ਜਾਂ ਤੂੰ ਕੁਝ ਵਿਲੱਖਣ ਵੇਖਿਆ ਹੈ?" ਮੇਰੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਜਗਤ ਦੇ ਆਚਾਰਯ, ਤੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੈਂ, ਕਿਹੜਾ ਥਾਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?" ਫਿਰ ਉਹ ਆਪਣੇ ਜੀਵਨ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਦ (ਸ਼ਿਕਾਰੀ) ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਦ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜੰਮੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਨਦੀ ਕਿਨਾਰੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਾਂਗੂ, ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਨ੍ਹਾਉਣ ਗਿਆ। ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੁੜ ਮੈਂ ਉਹੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਉਹ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, "ਮੈਂ ਮਾਧਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ? ਅਚੂਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਮੈਂ ਕਿਹੜੀ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ ਖਾਦੀ? ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਭੁਲਾਵੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।" ਉਸ ਦੀ ਦੁੱਖ ਭਰੀਆਂ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਗਲਤੀ ਦੇ ਦੁੱਖ ਲਈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਦੁੱਖ ਮਿਲਿਆ ਤੇ ਤੂੰ ਜੰਤੂ-ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ, ਸੁਣ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੇ ਤਾਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਖ ਦੇ ਦਿਆਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸੁਖ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਹੋਵੇ।" "ਵੈष्णਵ ਮਾਇਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਤੂੰ ਵੇਖ ਲਈ; ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ ਲੰਘੇ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਕੁਝ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਸੁਣ, ਹੇ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ। ਤੂੰ ਕੋਈ ਚੰਗਾ ਜਾਂ ਮਾੜਾ ਕਰਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਜੋ ਕੁਝ ਪਾਪ ਜਾਂ ਉਲੰਘਣਾ ਤੂੰ ਕੀਤੀ—ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਦਰਜਾ ਮਿਲਿਆ।" "ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਤੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਤੇ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਹੀ ਰੂਪ ਹਨ; ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭੀ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਦੋ ਵਾਰ ਜੰਮੇ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਮੇਰੇ ਭਗਤ ਹਨ। ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਕਲਿ ਯੁੱਗ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਜੋ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਕੁਝ ਵੀ ਅਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।" "ਹੁਣ ਤੂੰ ਜਾ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਤੂੰ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ; ਜਦ ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਪ੍ਰਾਣ ਛੱਡੇਂਗਾ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇਂਗਾ।