ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਤੇ ਚਲਾ ਜਾ, ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ," ਤਾਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਉਹ ਸਮਝ ਨਾ ਸਕਿਆ ਕਿ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਮਰਦ ਹੋ ਕੇ ਹੁਣ ਔਰਤ ਬਣ ਗਿਆ?" ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਰਿਸ਼ੀ ਬੋਲੇ, "ਨਿਸ਼ਾਦ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਇਕ ਟਾਈਮ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਮਨਾਹੀ ਕੀਤੇ ਹੋਏ ਭੋਜਨ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਈ ਤਪ ਕਰਦਾ ਰਿਹਾ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਦਿੱਤਾ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਣੁ ਜੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੋਹ ਮਾਇਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਏ, ਹੁਣ ਬਸ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ।' ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, 'ਹੁਣ ਤੂੰ ਕਾਫੀ ਦੇਖ ਚੁੱਕਾ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ।' ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ, ਮੈਂ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਦੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਈ। ਉਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕੁਝ ਸਮਝ ਨਾ ਆਇਆ ਕਿ ਇਹ ਕੀ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕਿਸੇ ਅਜੀਬ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਜਹਨਵੀ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦ, ਵੇਖ, ਮੇਰਾ ਘੜਾ, ਚਟਾਈ, ਕੱਪੜਾ, ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਪੁਰਾਣਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਗੰਗਾ ਲੈ ਗਈ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਅਚਾਨਕ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ austerities (ਤਪ) ਕਰਨ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਜਦ ਉਹ ਆਪਣੇ ਅਭਿਆਸ 'ਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਦੁਪਹਿਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਸ ਨੇ ਪੂਜਾ ਲਈ ਫੁੱਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਤੇ ਭਰੋਸੇ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਵਧੀਆ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ। ਸਵੇਰੇ, ਉਥੇ ਚਟਾਈ, ਘੜਾ ਤੇ ਦੰਡ ਰੱਖ ਕੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਕੀ ਭੁੱਲ ਗਿਆ? ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਜਲਦੀ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਆਇਆ?" ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ ਚੁੱਪਚਾਪ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਵਿਚ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਹ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੋਚਣ ਲੱਗ ਪਿਆ—"ਇੰਨਾ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਲੰਘ ਗਿਆ? ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕੀ ਆਖਿਆ? ਇਹ ਸਮਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ? ਇਹ ਕੀ ਹੈ?" ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ—"ਤੂੰ ਇੰਨਾ ਹੈਰਾਨ ਕਿਉਂ ਲੱਗ ਰਿਹਾ? ਜਾਂ ਤੂੰ ਕੀ ਦੇਖਿਆ?" ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਹੇ ਦੇਵ, ਹੇ ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਮੈਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕ, ਤੂੰ ਦੁਪਹਿਰ ਨੂੰ ਆਇਆ, ਤੂੰ ਕਿਹੜੀ ਥਾਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?" "ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਦ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਨਿਸ਼ਾਦ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੀ। ਉਸ ਤੋਂ ਮੇਰੇ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਧੀਆਂ ਹੋਈਆਂ। ਇਕ ਵਾਰੀ, ਮੈਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਲਈ ਗੰਗਾ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਫਿਰ ਉਹੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਜੋ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕੀਤਾ।" "ਮੈਂ ਮਾਧਵ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ? ਮੈਂ ਅਚੁਤ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹੜਾ ਅਨੁਚਿਤ ਭੋਜਨ ਕੀਤਾ? ਸੱਚ ਦੱਸ, ਕਿਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਨਰਕ ਵਿੱਚ ਗਿਆ?" "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਮਾਇਆ ਦੇ ਭਰਮ ਵਿਚ ਆ ਕੇ।" ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਦੁਖ ਭਰੀ ਤੇ ਕਰੁਣਾ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਸਰਵੋਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਦੁੱਖ ਤੇ ਪਸ਼ੂ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਣ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਸ਼ੋਕ ਨਾ ਕਰ।" "ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ; ਸੁਣ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਭੋਗ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ ਜਾਂ ਧਰਤੀ ਦੇ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂ।" "ਤੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਾਇਆ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰ ਲਏ ਹਨ, ਜੋ ਤੂੰ ਚਾਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਪੰਜਾਹ ਸਾਲਾਂ ਲਈ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਨਹੀਂ।