ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਨੂੰ ਗੱਲਾਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਹ ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭਟਕਾ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕੋਸਦਾ ਹੈ—"ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ ਜੋ ਖਾਣ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਅਖਾਣ ਯੋਗ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਪੀ ਲਿਆ ਜੋ ਪੀਣ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਅਣਪੀਂਣ ਯੋਗ ਸੀ। ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਵੇਚਿਆ ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ ਜੋ ਵੇਚਣ-ਖਰੀਦਣ ਯੋਗ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਅਜਿਹੀ ਚੀਜ਼ਾਂ ਖਾਦੀਆਂ ਜੋ ਮਨਜ਼ੂਰ ਅਤੇ ਗੈਰ-ਮਨਜ਼ੂਰ ਸਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਸਭ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੇ ਕਿਹੜਾ ਦੋਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾ, ਜੋ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪਿਆ—ਉਹ ਪਤਨੀ ਜੋ ਭਗਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੀ। ਉਹ ਆਹਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਿਆਰੀਏ, ਸਾਨੂੰ—ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ—ਘਰ ਛੱਡ ਕੇ?" ਉਹ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਆਈ ਸੀ?" ਉਥੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਇਆ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉਸ ਦੀ ਚੁੰਨੀ ਤੇ ਜਲ-ਕੰਬਲ ਪਏ ਹੋਏ ਸਨ। ਫਿਰ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਨ੍ਹਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਕਿਸੇ ਮਗਰਮੱਛ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਫੜ ਲਿਆ। ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾ ਜਾਂ ਦੁਖੀ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਜਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਬੁਰੀ ਆਤਮਾ ਨੇ ਖਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਆਖ਼ਰ ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜਾ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?" ਉਹ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਦਿਲ ਦੀ ਸਦੀਵ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ। ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਿੰਨ ਨੰਨੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਬਚਪਨ ਵਿੱਚ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਉਹੀ ਬੱਚੇ ਹਨ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੈ, ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਤਰਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਇधर-ਉਧਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਹੁਣ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਸੁਖ ਤੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ ਗੁਜ਼ਾਰਿਆ, ਉਹ ਹੁਣ ਸਦਾ ਲਈ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ। ਫਿਰ, ਉਥੇ ਕਿਸੇ ਨੇ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਜਾ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਤਕਲੀਫ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਕਦੇ ਵੀ ਛੱਡਣੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ, ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮੇਂ ਨਹੀਂ।" ਦੁੱਖ ਤੇ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਕੇ, ਉਹ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੇਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਤਚਿੱਤ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਰੋ ਨਾ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਸੀ, ਉਹ ਮੈਂ ਆਪ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ।" ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਦਾ ਦੁੱਖ ਘੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਤੂੰ ਇਹ ਕੀ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਸਪਸ਼ਟ ਗੱਲ ਆਖ ਰਿਹਾ ਹੈਂ?" ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਦੇ ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੁਖ ਦੇ ਮਾਰੇ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਰੇ ਜਾ, ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਾਪਸ ਚਲਾ ਜਾ।" ਪਰ ਨਿਸ਼ਾਦਾ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਪਾਉਂਦਾ। ਉਹ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਪੁਰਾਣੇ ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਕਿਹੜੀ ਗਲਤੀ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਖ ਰਿਹਾ, ਹੁਣ ਇਸ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਇਸਤਰੀ ਬਣ ਗਿਆ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸਤਚਿੱਤ ਰਖਣ ਵਾਲਾ ਮੁਨੀ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਾਦਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਕਥਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਵੇਲਾ ਖਾਂਦਾ ਸੀ, ਮਨ੍ਹਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਤੋਂ ਬਚਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਕਰਮ ਕੀਤੇ, ਇੱਕ ਦਰਸ਼ਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ। ਪਰ ਚੂੰਕਿ ਮੈਂ ਕੋਈ ਵਰ ਨਹੀਂ ਮੰਗਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਵਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਮਾਇਆ ਵੇਖ ਲਈ, ਹੁਣ ਬਸ, ਹੇ ਦੁਜੀ ਵਾਰ ਜਨਮੇ।