ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ, ਇਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਗੰਗਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਕੀ ਲਾਈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਾਂ ਦੇ ਗਰਭ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਸਹਿ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੋਚਿਆ—"ਮੈਂ, ਜੋ ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਅਤੇ ਨਰਕ ਸਮਾਨ ਦੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਇਸ ਗੰਦਗੀ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਮਲ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ਾਬ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ, ਮਾਸ ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਚਿਕੜੀ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਹਾਂ। ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੋਗ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਘੇਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਕਿੱਥੇ ਹੈਂ ਵਿਸ਼ਣੁ? ਕਿੱਥੇ ਹਾਂ ਮੈਂ? ਕਿੱਥੇ ਹਨ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਜਲ?" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗਰਭ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਘਰ ਇੱਕ ਧੀ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਕੁਝ ਵੀ ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਉਸ ਮਾਇਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਤਰ ਤੇ ਧੀਆਂ ਜਨਮ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜੀਵ-ਜੰਤੂ ਹਰ ਪਾਸੇ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਕੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣ ਸਕੀ ਕਿ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਨਹੀਂ। ਇੱਕ ਦਿਨ, ਉਹ ਕੁਝ ਗੰਦਲੇ ਕੱਪੜੇ ਧੋਣ ਲਈ ਘੜਾ ਲੈ ਕੇ ਗੰਗਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖੜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਜਹਨਵੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈ। ਉੱਥੇ, ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਮੁਨਿ ਫਿਰ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਦੰਡ ਅਤੇ ਕਮੰਡਲੁ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹਨਾਂ ਕੱਪੜਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਥੇ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਇੱਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਵੇਖਿਆ। ਮੁਨੀ ਲਜਜਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਯੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਥਾ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ ਕੀਤੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਫਲ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਲਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਗੁਨਾਹਾਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਸੋਚਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸ਼ਾਦ ਦੇ ਘਰ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ, ਮੈਂ ਜੋ ਖਾਣ ਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਖਾਧੇ ਹਨ। ਜੋ ਪੀਣਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਦੋਵੇਂ ਪੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਹ ਵੀ ਵੇਚਿਆ ਤੇ ਖਰੀਦਿਆ, ਜੋ ਵੇਚਣਾ ਜਾਂ ਖਰੀਦਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ। ਘਰ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਜਾਇਜ਼ ਤੇ ਨਾਜਾਇਜ਼ ਦੋਵੇਂ ਖਾਧਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੋਚਦਾ ਹਾਂ, ਹੋਰ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਜਾਂ ਕਿਸਨੇ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇਗਾ?" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿਚ ਹੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਾਦ ਪਤੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਸੀ। ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੂੰ ਕਿੱਥੇ ਚਲੀ ਗਈਂ, ਪਿਆਰੀਏ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਘਰ ਵਿੱਚ ਛੱਡ ਕੇ? ਕੀ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਗੰਗਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਗਈ ਸੀ?" ਉੱਥੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਪਵਿੱਤਰ ਮਾਇਆ-ਤੀਰਥ ਆਏ ਹੋਏ ਸਨ। "ਇੱਥੇ ਉਸਦੇ ਕੱਪੜੇ ਤੇ ਘੜਾ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਪਏ ਹਨ।" ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦ ਉਹ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਮਛਲੀ ਜਾਂ ਮਗਰਮੱਛ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਾਦ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਉਸ ਨਾਲ ਰੁੱਖਾ ਜਾਂ ਅਸਭਿਆਚਾਰਕ ਬੋਲ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਜਾਂ ਸ਼ਾਇਦ ਕਿਸੇ ਪਿਸ਼ਾਚ ਜਾਂ ਦੂਸ਼ਟ ਆਤਮਾ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ। ਮੈਂ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਕਿਹੜਾ ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?" ਉਹ ਫਿਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ ਤੇ ਪਿਆਰੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਮਨ ਨੂੰ ਮੰਨਦੀ ਸੀ। ਮੇਰੇ ਵਲ ਵੇਖ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਇਹ ਤਿੰਨ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਨਿੱਕੇ-ਨਿੱਕੇ ਹਨ। ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਇੱਥੇ ਰੋ ਰਹੇ ਹਨ, ਇਹ ਬੱਚੇ ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਪਿਆਰੇ ਹਨ। ਤੂੰ ਜਾਣਦੀ ਹੋਵੇਗੀ ਕਿ ਮੈਂ ਭੁੱਖਾ ਤੇ ਤਰਸਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਿਸ਼ਾਦ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਵਿੱਚ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਵਿਲਾਪ ਕਰਦਾ ਫਿਰਦਾ ਹੈ।