ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਮਹਾਨ 'ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ' ਚੈਪਟਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਹੁਣ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਰਸਮ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਫਾਲਗੁਨ ਦੇ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਸਮ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦਿਨ, ਸਫੈਦ, ਫਿੱਕੇ, ਸੁਗੰਧਿਤ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੁਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਰਤਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਹੈ। ਭਗਤ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰੀ ਰਸਮ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਭੂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਰੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੁੱਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਹਿਕ ਹਵਾ ਰਾਹੀਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਫਾਲਗੁਨ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਰਸਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੁੱਛੀ ਗਈ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਵੀ। ਰਸਮ ਪੂਰੀ ਕਰ ਕੇ, 'ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ' ਕਹਿ ਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: 'ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮਹਾਬਲੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੇਰੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਕਰਮ ਪੂਰੇ ਹੋਣ ਤੇ, ਮਹਾਤਮਾ ਲੋਕ ਮੈਨੂੰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਮਧਵੀ, ਤੇ ਜੰਨਤ ਦੇ ਵਾਸੀ ਵੀ, ਆਦਿ-ਪੁਰਾਣਿਕ, ਪਰਮ-ਪੁਰਖ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ, ਸਭ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਆਰੰਭ ਦੇ ਸਰੂਪ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਨਾਰਦ, ਪਰਵਤ, ਅਸੀਤ, ਦੇਵਲ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ, ਮਿਤ੍ਰਾਵਸੁ, ਪਰਾਵਸੁ ਆਦਿ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨ ਗੂੰਜ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: 'ਇਹ ਕਿਹੜੀ ਆਵਾਜ਼ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਨ ਦੇ ਜਪ ਨਾਲ ਆ ਰਹੀ ਹੈ?' ਫਿਰ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੈਨੀ, ਜੋ ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਹਾਡਾ ਵਾਰਾਹੀ ਰੂਪ ਦੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ: 'ਹੇ ਧਰਤੀ, ਤੂੰ ਇੱਕ ਦਿਵਯ ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲਾਂ ਲਈ ਸਥਿਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆ ਰਿਹਾ ਹਾਂ—ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਜੰਨਤ ਵਾਸੀ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ।' ਮਾਧਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਤੇ ਫਿਰ, ਵਾਰਾਹ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ: 'ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦੀ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਰਸਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ।' 'ਹੇ ਦੇਵ, ਕਿਹੜੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਰਸਮ ਨਾਲ ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ? ਤੇਰੇ ਨਿਰੰਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਕਲੇਸ਼ ਨਹੀਂ। ਸਭ ਦੇਵਤਾ, ਦਾਨਵ, ਇੰਦਰ, ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਜੀਵਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਮਾਧਵ, ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ?' 'ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਫਰਜ ਕੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆ ਨੂੰ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਯੋਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕਿਹੜੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਪਸਿਆ ਨਾਲ? ਕਿਹੜਾ ਦੁਖਦਾਈ ਨਿਵਾਸ, ਭੋਜਨ ਤੇ ਪਾਨ ਹੈ? ਕਿਹੜੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਕਿਸ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ?' 'ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜੀਵ ਪਸ਼ੂ-ਜਨਮ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ? ਕਿਹੜੀ ਚੀਜ਼ ਨਾਲ ਬੁਢਾਪਾ, ਤੇ ਕਿਹੜੀ ਨਾਲ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ? ਕਿਹੜੇ ਕਰਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਜੀਵ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਫਸਦਾ?' 'ਜੋ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਭਗਤ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣਨ।' ਮੰਤ੍ਰ: 'ਸਭ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ; ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਮਹੀਨਾ। ਤੇ ਸਭ ਯਗਨਾਂ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ, ਜੋ ਸੱਤ ਸੰਸਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਰਾਜਮਾਨ ਹੈ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।