ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਸੁਗੰਧਤ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਨਾਲ ਰਚੇ ਹੋਏ, ਓਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ, ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਿਤੰਬ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਵੇਤਦਵੀਪ ਪਹੁੰਚ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕਰਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਪੱਸਿਆ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਧਰਮ ਦੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਜੋ ਭਗਤੀਹੀਨ, ਅਵਿਸ਼ਵਾਸੀ ਜਾਂ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਹੋਵੇ। ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਉਸ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਦਵਾਨ ਹੋਵੇ, ਸ਼ਾਸਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ। ਐਸਾ ਵਿਅਕਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਜਨਮ-ਮਰਨ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਕੋਈ ਇਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਕੋਕਾਮੁਖਾ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਸੁਮਨੋਗੰਧਾ ਅਤੇ ਕੋਕਾਮਾ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਧਰਤੀ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਧਰਣੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ: "ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਪਸ਼ੂ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿਚ ਜਨਮ ਲਏ, ਜੇ ਉਹ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਹੈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਤਪੱਸਿਆ ਜਾਂ ਕਰਮ ਰਾਹੀਂ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਦੇਖ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਹੇ ਮਾਧਵ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਧਵੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰਨ 'ਤੇ, ਮਾਧਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਸ਼੍ਰੀ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਗੁਪਤ ਧਰਮ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਬੰਧਨਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਬੱਦਲਾਂ ਦਾ ਮੌਸਮ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਖਿੜਦੇ ਖਿੜਦੇ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਠੰਢੀ, ਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਰਮੀ, ਤੇ ਹੰਸਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਸੁਭ ਦਿਨ, ਕਮੁਦਾ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਜਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਕਾਇਮ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਥੇ, ਵਸੰਤ ਰੁੱਤ ਵਿੱਚ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਨਿਯਮਤ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ: 'ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਜਿਸਦੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਲੋਕ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦੇ, ਤੂੰ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਠ, ਜਾਗ; ਬੱਦਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਉਗ ਆਇਆ, ਸ਼ਰਦ ਦੇ ਫੁੱਲ ਖਿੜ ਗਏ। ਹੇ ਸੰਸਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਮੈਂ ਇਹ ਤੈਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਧਰਮ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲਈ, ਮੈਂ ਜਾਗਦਾ ਤੇ ਉਠਦਾ ਹਾਂ। ਜਿਹੜੇ ਤੈਨੂੰ ਯੱਗ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਤੇ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਨਾਲ ਪੂਜਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧੇ, ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਇਹ ਕਰਮ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜਾਗਰਣ ਦੀ ਇਹ ਵਿਧੀ ਇਥੇ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਮਨੁੱਖਾਂ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਰਵੋਚ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜੋ ਲੋਕ ਠੰਢ ਅਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਦਰਖ਼ਤ, ਇਹ ਸਭ ਮੇਰੇ ਲਈ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ। ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: 'ਹੇ ਸਰਦੀ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਇਹ ਪਾਲਾ ਤੇ ਇਹ ਕਠਿਨ ਰੁੱਤ—ਮੈਨੂੰ ਸੰਸਾਰਿਕ ਭਵਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾ, ਹੇ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਨਾਥ।' ਜੋ ਕੋਈ ਸਰਦੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਉਥੇ, ਮੈਂ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੇਟਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਜੋ ਨਿਰੰਤਰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਸਮਝਦਾਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਮਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲ ਭੇਟ ਕਰੇ। ਜੋ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ, ਤਿੰਨ ਮਹੀਨੇ ਤੱਕ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਾਖ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਰ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਇਹ ਉਪਾਸਨਾ ਬਾਰਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਸੁਭਾਗਵਤੀ, ਕਮਲ ਮਿਲੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਭ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਧਵੀ ਨੇ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ: "ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਸੌ ਬਾਹਠ ਦਿਨ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਨਾਥ, ਤੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਲਈ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਦਾ ਹੈਂ।" ਉਹ ਹੱਸ ਕੇ, ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਇਹ ਬਚਨ ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।