ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੇ ਚਾਰ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੱਤਾ, ਆਕਾਸ਼-ਲੋਕ ਨੂੰ ਉਡਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਦਿਵਿਆ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਰਲੋਕ ਨੂੰ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਅਤੇ ਸਨਕ ਆਦਿਕ ਸੰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਫਿਰ ਜਨਲੋਕ ਨੂੰ ਵੈਰਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਤਪੋਲੋਕ ਨੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਅਤੇ ਸਤ੍ਯਲੋਕ ਨੂੰ ਅਮਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ—ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਆਦਿ ਕਰਤਾ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ, ਜਿਨੂੰ ਕਲਪ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਵਿੱਚ ਜਾਗਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਚੇ ਹੋਏ ਲੋਕ—ਧਰਤੀ-ਲੋਕ, ਆਕਾਸ਼-ਲੋਕ, ਸਵਰਗ-ਲੋਕ—ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ 'ਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸੁੱਤ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਦੀ ਰਾਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਹ ਤਿੰਨੇ ਲੋਕ ਸੁੱਤੇ ਪਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਤ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲਾ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਉਠਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚਾਰਾਂ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ ਵੀ, ਉਹ ਵੈਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੇ। ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਸਤੇ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰੰਤੂ ਅਗਿਆਨ ਦੀ ਨੀਂਦ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸੋਚਦੇ ਹਨ, "ਇੱਥੇ ਵੈਦ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹਨ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਵੈਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ 'ਜਲ' ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਮਛੀ ਬਣਨ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਧਿਆਨ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਮੱਛ ਤੁਰੰਤ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਣੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਧਰਤੀ-ਧਾਰੀ ਰੂਪ ਨਾਲ ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ; ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਰਿ ਨੂੰ, ਉਸ ਮੱਛ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ: "ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਵੈਦਾਂ ਅਤੇ ਤਰਕ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ; ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਮੱਛ-ਰੂਪ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਰਸ ਭਰੇ, ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ; ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦੇ ਧਾਰੀ ਤੁਹਾਨੂੰ।" "ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਸੂਰਜ ਤੇ ਹਵਾ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਵਿ਷ਣੂ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ; ਮੱਛ-ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਦਿਉ।" "ਹੇ ਅਨੰਤ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੋ; ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੀ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਆਪ ਹੀ ਇਹ ਸਭ ਹੋ; ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਆਕਾਸ਼, ਚੰਦ੍ਰਮਾ, ਅੱਗ ਤੇ ਮਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰੂਪ ਹਨ, ਹੇ ਕਮਲ-ਨੇਤਰ! ਜੇ ਅਸੀਂ ਭਗਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੀ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਮਾਫ ਕਰਿਉ, ਓ ਮੰਗਲਮਈ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕਾਰਨ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।" "ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਅਦਭੁਤ ਹੈ—ਭਿਆਨਕ ਵੀ, ਪਰ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਾਲਾ, ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ; ਹੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਸਾਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ, ਹੇ ਅਚੂਤ, ਹੇ ਤੇਜਸਵੀ!" "ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ; ਡਰ ਕਰਕੇ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਰੂਪ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਚੀਨ, ਸਰੀਰਧਾਰੀ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਸਮੇਂ, ਜਦੋਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਪਾਣੀਆਂ ਵਿੱਚ ਠਹਿਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ, ਵੈਦਾਂ, ਉਪਨਿਸ਼ਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਨੂੰ ਉਠਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਤੱਕ ਭਗਵਾਨ ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਤੱਕ ਇਹ ਸੰਸਾਰ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਜਦ ਉਹ ਅਵਿਕਾਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜਦ ਵਿਕਾਰੀ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਸੰਸਾਰ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਵਰਾਹ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਰਚਣੀ ਰੋਕ ਦਿੱਤੀ; ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਜੀਵ ਰਚਨਾ ਵਧਣ ਲੱਗੀ।" ਜਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਧ ਗਈ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਨਾਰਾਇਣ ਨਾਮਕ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯਜਨਾਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਾਰੇ ਟਾਪੂਆਂ ਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਯਜਨਾਂ ਕੀਤੇ, ਪੂਰੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰ ਸਕਣ ਤੇ ਆਪਣੇ ਅਰਾਧ੍ਯ ਬਣ ਸਕਣ। ਇੰਨਾ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਉਹ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦੇ ਰਹੇ, ਆਖ਼ਿਰਕਾਰ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਏ। ਉਹ ਕਈ ਬਾਹਾਂ, ਪੇਟਾਂ, ਮੂੰਹਾਂ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਦੱਸੋ, ਕੀ ਕਰਨਾ ਹੈ? ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੱਸੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਆਪਣਾ ਵਰ ਮੰਗੋ।" ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ ਗੋਵਿੰਦ! ਆਪਣੇ ਵਰ ਨਾਲ ਸਾਨੂੰ ਜਿੱਤੋ; ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਅਸੀਂ ਦੇਵਤਾ ਮੌਜੂਦ ਹਾਂ। ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਤੇਰੇ ਬਿਨਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।" "ਰੁਦ੍ਰ, ਆਦਿਤ, ਵਸੁ, ਸਾਧ੍ਯ, ਵਿਸ਼ਵਦੇਵ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਮਰੁਤ ਤੇ ਪਿਤਰ—ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ; ਸਾਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪੂਜਾ-ਯੋਗ ਬਣਾ।" ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਹਰੀ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਹਨ, ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਨੂੰ ਪੂਜਾ-ਯੋਗ ਬਣਾ ਦਿਆਂਗਾ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਏ। ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-اپਣੇ ਅਬਿਨਾਸ਼ੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ; ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਲੋਂ ਸਤਿਕਾਰਤ ਹੋਏ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਅਪਕ ਹੋ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਪਾਲਕ ਬਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਸਤ੍ਵ, ਰਜ ਤੇ ਤਮ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਤਿੰਨ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ। ਸਤ੍ਵ ਰੂਪ ਨਾਲ, ਵੈਦ ਪਾਠ ਅਤੇ ਯਜਨਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਕੇਸ਼ਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਰਜ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵੀ ਕਿਰਿਆ ਕੀਤੀ। ਉਹ, ਸਮੇਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਤੀਖਣ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਰਜ ਰੂਪ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਤੇ ਤਮ ਗੁਣ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਪਾਲਣਹਾਰ ਬਣ ਕੇ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਸੰਸਾਰ ਵੀ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਗਿਆ। ਉਹ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿ਷ਣੂ, ਮਹੇਸ਼ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਗਿਆ; ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ, ਪ੍ਰਭੂ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਰਹੇ। ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਉਹ ਰੁਦ੍ਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਏ; ਦੁਆਪਰ ਵਿੱਚ, ਯਜਨਾ ਦੇ ਸਵਰੂਪ ਬਣੇ; ਤੇ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਕਈ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲਿਆ। ਹੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਕਾਰਜ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਏ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਸੁਪ੍ਰਤੀਕ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਹੋਇਆ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਦੋ ਪਤਨੀਆਂ ਸਨ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਵਿਦ੍ਯੁਤਪ੍ਰਭਾ ਅਤੇ ਕਾਂਤਿਮਤੀ ਸਨ; ਰਾਜਾ ਨੇ ਬਹੁਤ ਯਤਨ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸਮੇਂ, ਰਾਜਾ ਨੇ ਚਿਤਰਕੂਟ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉਚਿਤ ਰੀਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਾ ਆਤ੍ਰੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਸਨ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਲੰਮੀ ਸੇਵਾ ਤੇ ਇੱਛਾ ਦੇ ਕਾਰਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਤੇ ਆਤ੍ਰੇਯ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਬਚਨ ਕਿਹਾ। ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸੈਨਾ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਉਥੇ ਆਏ ਤੇ ਚੁੱਪਚਾਪ ਰਹੇ।