ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਇੱਕ ਵਾਰ, ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਸ਼੍ਰੀਵਿਗ੍ਰਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਦਿਆਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਹਿਲਾਂ, ਪੂਜਕ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸੁਤਰੀ ਹੋਈ ਚੂਰਨ ਜਾਂ ਪਾਊਡਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਉਕਤ ਕਰਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਆਮਲਕੀ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਮਿਟੀ ਦੀ ਚੋਣ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਪਾਣੀ ਦਾ ਪਾਤਰ ਲੈ ਕੇ, ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਮੰਤਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—"ਹੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਸਨਾਨ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਾਤਰ, ਜਾਂ ਕਾਂਸੇ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਵੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਮੰਤਰ ਦੇ ਨਾਲ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਚਾਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—"ਤੁਸੀਂ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈ ਕੇ ਸਤਪੁਰਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋ।" ਭਗਤਿ ਨਾਲ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਕੇ, "ਹੇ ਮਾਧਵ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਹੋਰ ਗਲੜਾਂ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਅਰਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਪੂਜਕ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮੁਠ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—"ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਹੇ ਅਚ੍ਯੁਤ, ਇਸ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਫਿਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਧੂਪ ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਧੂਪ-ਮੰਤਰ ਦੋਵਾਂ ਕੁਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨ ਦੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—"ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ, ਇਸ ਧੂਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" "ਸਾਂਖਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ, ਇਸ ਧੂਪ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਗਲੜਾਂ, ਸੁਗੰਧ ਅਤੇ ਉੰਗਣਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਗਤ offerings ਲੈ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—"ਮੇਰੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ, ਆਨੰਦ ਰੂਪ, ਭਗਵਾਨ ਸ੍ਰੀਨਿਵਾਸਾ, ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੋ।" ਫਿਰ, ਪੀਲੇ ਰੰਗ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਜੋ ਦੇਵ ਰੂਪ ਨੂੰ ਢਕਣ ਲਈ ਹੈ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਤ, ਆਪਣੇ ਰੂਪ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨ ਕੇ, 'ਓਮ' ਦੀ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਲਪੇਟ ਕੇ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—"ਇਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੇਟ ਹੈ, ਜੋ ਪਰਸਪਰ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਆਯੁ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਯਥਾਰਥ, ਉਚਿਤ, ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵ, ਇਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਭੇਟ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਆਪਣੇ ਮਾਰਗ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰ ਪੂਜਕ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੇਟ ਹੈ। ਫਿਰ, ਭਗਵਾਨ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਭੇਟ ਕਰਕੇ, offerings ਹਟਾ ਲੈਦਾ ਹੈ। ਮੰਤਰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ—"ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੁਗੰਧਤ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਹੋਰ, ਪਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਹੇ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਸਾਡਾ ਘਰ ਅਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਰੂਪ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਜਾਇਆ ਜਾਵੇ।" "ਮੂੰਹ ਲਈ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਿੰਗਾਰ ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਤੁਹਾਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।" ਇਸ ਹੀ ਸੇਵਾ ਦੁਆਰਾ, ਮੇਰਾ ਭਗਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਆਇ 'ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦੇਣ ਦੀ ਵਿਧੀ' ਵਿੱਚ ਇਹ ਸਭ ਵਿਧੀਆਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਭੋਜਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਖਾਣਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਵਿਜਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਨਿਯਮ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। "ਜਿਸ ਕਰਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਕਰਮ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਨਾ ਹੈ।" "ਕਿਹੜਾ ਪਦਾਰਥ ਭੇਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ? ਦੱਸੋ, ਹੇ ਮਾਧਵ!" ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ, ਵਾਕ-ਚਤੁਰ ਪੂਜਕ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ—"ਜਿਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਪਦਾਰਥ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਲਿਆਓ।" ਫਿਰ, ਪੂਜਕ ਸੱਤ ਚਾਵਲ ਦੇ ਦਾਣੇ, ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪਦਾਰਥ, ਸੈਂਕੜਿਆਂ-ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਪਯੋਗ ਲਈ ਦੱਸੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। "ਹੇ ਮਾਧਵੀ, ਮੈਂ ਚਾਵਲ ਦੀਆਂ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਧਰਮਚਿਲਿਕਾ, ਪੱਤੀਦਾਰ ਸਾਕ, ਸੁਗੰਧਤ ਲਾਲ ਜੈਸਮੀਨ, ਆਮੋਦਾ, ਸ਼ਿਵਸੁੰਦਰ, ਸ਼ਿਰੀ, ਕਾਕੁਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਲਿਕਾ ਵਗੈਰਹ।" "ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁੰਗ, ਮਾਸ਼, ਤਿਲ, ਕੰਗੂ, ਕੁਲੁਥ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਉਚਿਤ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਪੂਜਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਤੇ ਭੇਟ ਦੇ ਪਦਾਰਥ, ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਭਗਵਾਨ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।