ਵਰਾਹਪੁਰਾਣਮ੍

ਵਸੁੰਧਰਾ ਦੇਵੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਉਹ ਮਾਰਗ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜੀਵਾਤਮਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨਾਲ ਏਕਤਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਾ ਤਾ ਠੰਢ ਜਾਂ ਗਰਮੀ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕੀਤੀ, ਨਾ ਹੀ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ ਦੀ, ਉਹੀ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਮਨੁੱਖ ਕਦੇ ਵੀ ਤੀਖੇ ਜਾਂ ਕਸੇਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਸਭ ਛੱਡ ਕੇ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਹੀ ਚਿੰਤਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਦਇਆਵਾਨ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਰੁਣਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਵੱਡਿਆਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਮਾਫੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਿੰਨ ਵੇਲੇ ਅਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਸਦਾ ਕਰਮ ਦੇ ਮਾਰਗ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਮਨ ਲਾਇਆ ਰੱਖਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਫੁੱਲਾਂ, ਸੁਗੰਧੀਆਂ ਅਤੇ ਧੂਪ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਦੁੱਧ, ਕਦੇ ਜਉ ਦੀ ਮਾੜੀ, ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਹਵਾ ਉੱਤੇ ਜੀਵਨ ਯਾਪਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਕਦੇ ਚੌਥੇ ਦਿਨ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਸਿਰਫ਼ ਫਲਾਂ ਉੱਤੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਮੇਰੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ਤ ਕਰਮ ਸੱਤ ਜਨਮ ਤੱਕ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉੱਚੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਨਿਰਣੈ ਦੀ ਗੱਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਮਾਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਵਾਏ, ਜੋ ਇਕਾਗ੍ਰ ਚਿੱਤ, ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਦਵਾਦਸ਼ੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਤਾਰੀਖਾਂ ਤੇ ਫਲ, ਮੂਲ ਅਤੇ ਸਬਜ਼ੀਆਂ ਖਾਂਦਾ ਹੈ, ਛਠੀ, ਅਠਵੀਂ, ਅਮਾਵੱਸ ਅਤੇ ਚੌਦਸੀਆਂ ਨੂੰ ਯੋਗ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਾ ਥਕਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਨਾ ਬੁਢਾਪਾ, ਨਾ ਮੋਹ, ਨਾ ਰੋਗ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਸੇਵਾ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪੀੜਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਲਈ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੋਰ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਜੋ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਭੋਗ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਭੋਗ ਦੇਵਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਖੀ ਹਨ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਤਕਲੀਫ਼ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਮੌਤ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜਾਂ ਪਿੱਛੇ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੁੱਕਾ ਖਾਣਾ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਘਾਹ ਉੱਤੇ ਸੁੱਤਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਹ ਵਿਅੰਗ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਗੂੰਗੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਹਨ। ਕੋਈ ਦਾਨੀ ਮਨੁੱਖ ਗਰੀਬੀ ਵਿੱਚ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਇਸਤਰੀ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਾਗਣੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੋਈ ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਮੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੁੱਖ ਹੈ। ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ ਕਿ ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਹੈ ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਵਸੁੰਧਰਾ, ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਕਰਮਾਂ ਬਾਰੇ ਨਿਰਣੈ ਸੁਣ। ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਦੁੱਖ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਵਰਾਹ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਮੂਲ, ਸੁਖ-ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।